Theoretische modelleren in de biologie (B-KUL-G0G41A)
Doelstellingen
De studenten verwerven voeling en expertise met de ontwikkeling van theoretische modellen in biologisch onderzoek, met nadruk op toepassingen in ecologie en evolutionaire biologie. De studenten ontwikkelen voldoende voeling om goed onderbouwde keuzes te kunnen maken met betrekking tot de te volgen benadering, en leren te werken met een aantal tools (o.a. Mathematica) die toelaten theoretische modellen uit te werken. Er zal expertise opgebouwd worden in zowel numerieke als analytische modellen. Via relatief eenvoudige voorbeelden krijgen de studenten inzicht in de mogelijkheden en beperkingen, waardoor de drempelvrees voor het zelf ontwikkelen van theoretische modellen wordt verlaagd.
Begintermen
De studenten hebben een algemene basiskennis in ecologie en evolutionaire biologie.
Beginvoorwaarden:
Basiscursus Ecologie (G0N15A of equivalent) en Evolutionaire biologie (G0N19A of equivalent)
Aard van het studiemateriaal
Handboek
Artikels en literatuur
Cursustekst
Presentatiesoftware
Voorbeeldmateriaal
Toledo
Plaats in het onderwijsaanbod
- Master in de biologie (Professionele optie) 120 sp.

-
Master of Biology
120 sp.
Onderwijsleeractiviteiten
1.7 sp. Theoretische modelleren in de biologie (B-KUL-G0G41a)
Inhoud
Basisconcepten
- Benaderingen in de theoretische biologie: analytische modellen, numerische technieken, simulatie
- Verschillende soorten analytische en numerische modellen: statische vs. dynamische, continue vs. discrete, optimisatie vs. genetisch expliciete modellen, individual- en agent-based modellen
I. Case studies analytische modellen
- Opstellen van de basisvraagstelling; voorbeelden uit life history theorie (optimale legselgrootte), gedragsecologie (ESS concept) en populatie-ecologie (coëxistentie van twee soorten)
- Difference en differential equation modellen; toepassingen uit de populatie-ecologie (populatiegroei, competitieve interacties tussen twee soorten)
- Speltheorie en inclusieve fitness; evolutionair stabiele strategieën; toepassing op de evolutie van sociale conflicten en paarstrategieën
- Genetisch expliciete modellen; toepassingen uit de evolutionaire genetica en gedragsecologie
II. Case studies numerische technieken
- Individual- en agent-based modellen; toepassingen uit de populatie-ecologie en op zelforganiserend gedrag
III. Beschrijvende ecologische modellen
- Populatiedynamische modellen met interacties tussen meer dan twee soorten
- Modelleren van voedselwebben
- Spatieel expliciete modellen
Werkoefeningen
Uitwerking van voorbeelden aan de hand van Mathematica
1.3 sp. Theoretisch modelleren in de biologie: Oefeningen (B-KUL-G0G42a)
Inhoud
Basisconcepten
- Benaderingen in de theoretische biologie: analytische modellen, numerische technieken, simulatie
- Verschillende soorten analytische en numerische modellen: statische vs. dynamische, continue vs. discrete, optimisatie vs. genetisch expliciete modellen, individual- en agent-based modellen
I. Case studies analytische modellen
- Opstellen van de basisvraagstelling; voorbeelden uit life history theorie (optimale legselgrootte), gedragsecologie (ESS concept) en populatie-ecologie (coëxistentie van twee soorten)
- Difference en differential equation modellen; toepassingen uit de populatie-ecologie (populatiegroei, competitieve interacties tussen twee soorten)
- Speltheorie en inclusieve fitness; evolutionair stabiele strategieën; toepassing op de evolutie van sociale conflicten en paarstrategieën
- Genetisch expliciete modellen; toepassingen uit de evolutionaire genetica en gedragsecologie
II. Case studies numerische technieken
- Individual- en agent-based modellen; toepassingen uit de populatie-ecologie en op zelforganiserend gedrag
III. Beschrijvende ecologische modellen
- Populatiedynamische modellen met interacties tussen meer dan twee soorten
- Modelleren van voedselwebben
- Spatieel expliciete modellen
Werkoefeningen
Uitwerking van voorbeelden aan de hand van Mathematica
