Alle opleidingen > Opleidingsonderdeel: Onderwijs en gezondheid

Onderwijs en gezondheid (B-KUL-O0C12A)

4.0 studiepunten Nederlands 26.0 Tweede semesterTweede semester Inleidend Uitgesloten voor examencontract
Charlier Nathalie (coördinator) |  Charlier Nathalie |  Decoster Wivina |  Lecoutere Annie |  Seghers Jan
POC SLO Biomedische wetenschappen

Doelstellingen

In dit opleidingsonderdeel wordt aandacht besteed aan de
gezondheidsproblematieken binnen een educatieve context. De student
verwerft competenties om een bijdrage te leveren aan een gezonde en
veilige school- en klasomgeving.
 
 

Begintermen

De student heeft een sterke interesse in de verschillende
gezondheidsproblematieken waarmee hij/zij als leerkracht kan
geconfronteerd worden.
 

Aard van het studiemateriaal

Artikels en literatuur
Cursustekst
Presentatiesoftware
Toledo
Handboek

Plaats in het onderwijsaanbod

Onderwijsleeractiviteiten

1.0 sp. EHBO (B-KUL-O0C13a)

1.0 studiepunten Nederlands Werkvorm: College 6.5 Tweede semesterTweede semester
Charlier Nathalie
POC SLO Biomedische wetenschappen

Inhoud

In deze cursus (dewelke leidt tot het brevet “Eerste Hulp” van het Rode Kruis) komt een selectie van volgende onderwerpen zeer praktijkgericht aan bod:
- reanimatie
- verslikking
- bloedingen
- brandwonden
- beroerte
- hoofd- en wervelletsels
- wondverzorging
- letsels aan het voortbewegingsstelsel
- vergiftiging
- psychosociale eerste hulp
- amputatie
- teken- en insectenbeet
- flauwte
- hersenschudding
- onderkoeling
- diabetes
- epilepsie
- koortsstuipen
- kortademigheid
- hyperventilatie
 

Doelstellingen

De integratie van de cursus Eerste Hulp in de lerarenopleiding zou het voor de studenten mogelijk maken om het brevet "Eerste Hulp" te behalen tijdens hun academische lerarenopleiding. Voor de studenten is dit een bijkomende troef op de arbeidsmarkt. Tegelijk komt men zo tegemoet aan de vereisten inzake de basiscompetenties van de leraar en realiseert men de eindtermen in verband met eerste hulp in het secundair onderwijs.
 
Deze onderwijsleeractiviteit heeft tot doel de correcte vaardigheden om in geval van een noodsituatie op school eerste hulp te kunnen bieden, te ontwikkelen bij de student. Deze doelstelling heeft betrekking op het correct inschatten van een noodsituatie en het toepassen van opgedane kennis, vaardigheden en attitudes binnen de eerstehulpverlening.
 

Beschrijving leeractiviteit

Oefenen onder begeleiding. Aanwezigheid tijdens de sessies is verplicht aangezien er wordt gewerkt met permanente evaluatie.
 

Studiemateriaal

- Handboek
- E-learningmodules
 

1.0 sp. Stress (B-KUL-O0C14a)

1.0 studiepunten Nederlands Werkvorm: Practicum 6.5 Tweede semesterTweede semester
Lecoutere Annie
POC SLO Biomedische wetenschappen

Inhoud

In dit opleidingsonderdeel wordt een theoretisch begrippenkader inzake 'stress' geconcretiseerd met voorbeelden uit de onderwijspraktijk, zonder echter het universeel karakter van stress uit het oog te verliezen. Volgende onderwerpen komen aan bod:
Stress:
- positieve stress en negatieve stress
- stress-signalen en -symptomen
- negatieve stress en ziekte
- stress en faalangst, demotivatie, burn-out
Omgaan met stress:
- ons ‘denken’ over de situatie
- persoonsgebonden factoren  en omgevingsfactoren

Doelstellingen

In het onderwijs staan heel wat leraren en leerlingen onder 'stress', dit kan op termijn ons welzijn ondermijnen. In dit opleidingsonderdeel willen we toekomstige leraren een inzicht geven in 'stress' en de gevolgen van negatieve stress, alsook in de factoren die de stressgevoeligheid kunnen beïnvloeden. Het aangereikte kader heeft tot doel dat er  - binnen de onderwijscontext - ‘beter en gezonder’ wordt omgegaan met stress. 

Beschrijving leeractiviteit

In een eerste contactsessie krijgen de studenten een begrippenkader inzake 'stress', geconcretiseerd naar een schoolse context. De aangeboden informatie wordt verwerkt aan de hand van een groepsopdracht, uit te voeren in een school. Deze opdracht, met kritische reflectie, vindt zijn neerslag in een mondelinge presentatie voor de medestudenten tijdens een tweede sessie.
 

Studiemateriaal

Powerpointpresentatie, handouts. 

1.0 sp. Stem en stemgebruik (B-KUL-O0C15a)

1.0 studiepunten Nederlands Werkvorm: Opdracht 6.5 Tweede semesterTweede semester
Decoster Wivina
POC SLO Biomedische wetenschappen

Inhoud

Volgende onderwerpen komen zeer praktijkgericht aan bod:
Basisvoorwaarden voor een goede stemgeving: ontspanning, houding, ademhaling.
Stemtechnische aspecten: ademsteun, spreektoonhoogte, steminzet, articulatie, resonantie, gebruik van toonhoogte en luidheid, feedback, intentionele communicatie, variatie en combinatie van deze aspecten om het eigen stemrepertorium uit te breiden .
Stemgeven binnen het onderwijs: vocale voorbereiding op stemgeven bij begin van een schooljaar en voor de dagelijkse taak, organisatie van ruimte en ruimtegebruik,  didactische, technische en organisatorische maatregelen .
Variëren in spreekstijl, non-verbale communicatie, werken met prosodie.
Leren opmaken van de eigen balans belasting versus belastbaarheid (draaglast versus draagkracht)
Interne en externe factoren die de stem beïnvloeden leren onderkennen, leren wijzigen of ermee leren omgaan en integreren in het stemgedrag.
Inzicht verkrijgen in de invloed van psychologische aspecten op de stemklank en het stemgedrag.
 

Doelstellingen

De lesgever heeft een inzicht in het functioneren van het eigen stemapparaat.
Hij/zij beheerst de verschillende stemtechnische aspecten
Hij/zij kan de algemene en de individuele aspecten die een invloed hebben op de balans belasting-belastbaarheid van de stem identificeren en wijzigen.
Hij/zij heeft een inzicht in stemhygiëne en kan dit integreren in een eigen gezonde levensstijl.
Hij/zij heeft een repertorium van mogelijkheden (technisch, didactisch, organisatorisch, sociaal-communicatief) om de stem te ontlasten.
Hij/zij heeft inzicht in de signalen van stemoverbelasting.
 

Beschrijving leeractiviteit

De studenten volgen samen het eerste plenaire seminarie (studiebelasting 3 u.) waarin alle informatie omtrent goed stemgebruik aan bod komt. Iedereen werkt, als thuiswerk eenzelfde opdracht uit rond enkele individuele werkpunten in verband met stemtechniek, -gebruik en –gedrag volgens afgesproken criteria en maakt daarvan een kort verslag (max. 10 blz.). Elke student beoordeelt volgens het principe van peer-reviewing één ingeleverd (anoniem) werk.  Eigen werk en beoordeling staan samen voor 15 u. studiebelasting.  Elke student komt in kleinere groepen naar een tweede praktijksessie (studiebelasting 3 u.) waarin intens geoefend wordt op stemvaardigheden en oplossingen worden gezocht voor problemen in specifieke situaties en opdrachten.   

Studiemateriaal

 Bestanden presentatiesoftware
Aanbevolen literatuur: Decoster W., De Jong, F. De Nachtegaal en de Kraai. Een optimale stem in ieders bereik. Garant, Antwerpen Apeldoorn, 2008

1.0 sp. Ergonomie in de schoolomgeving (B-KUL-O0C16a)

1.0 studiepunten Nederlands Werkvorm: Practicum 6.5 Tweede semesterTweede semester
Seghers Jan
POC SLO Biomedische wetenschappen

Inhoud

Ergonomie is de wetenschappelijke studie van de mens in relatie tot zijn omgeving. Dit kan een product, ruimte of werkplek zijn. Ergonomie zit vervat in ons dagdagelijks leven, maar is vooral gekend in arbeidssituaties. De werkomgeving van leraren en leerlingen is de klas. Tijdens het inleidend hoorcollege (interactiecollege) wordt onder andere aandacht besteed aan volgende thema’s:
Preventie van rugklachten: Wetenschappelijke studies rapporteren een toenemend prevalentie van rugklachten bij schoolgaande jongeren. Wanneer men nagaat welke omstandigheden er allemaal een invloed hebben op rugpijn komt men bij heel wat risicofactoren uit. Daartoe behoren onder meer gebrek aan lichaamsbeweging, het dragen van té zware boekentassen en langdurig stilzitten. Daarbij komt dat de zithouding in de klas vaak niet optimaal is. Veel van de schoolbanken zijn niet aangepast aan de lichaamsmaten (antropometrie) van het kind. De school is de ideale setting voor rugpijnpreventie bij jongeren aangezien zij de mogelijkheid biedt om de omgevingsfactoren te verbeteren en langdurig feedback te geven.
Computer-ergonomie: Computers zijn niet meer weg te denken uit het onderwijs. Computeren is leuk en leerzaam, maar er is een keerzijde. Veel en vaak computeren kan leiden tot gezondheidsklachten, zoals pijn in armen, handen, nek en/of schouders. De klachten kunnen in de meeste gevallen worden voorkomen door leerlingen en leraren te leren hoe ze een computer goed en gezond gebruiken én hen te voorzien van ergonomisch ingerichte werkplekken.

Doelstellingen

De student-leraar verwerft inzicht in de basisprincipes van de ergonomie, toegepast op de schoolomgeving. De student-leraar weet wat goede en slechte lichaamshoudingen zijn, hij/zij is in staat risicofactoren te identificeren en kan een aanzet tot oplossingen geven. Op basis van deze kennis en inzichten kan de student-leraar op een constructieve manier een bijdrage leveren aan het ontwerpen van een gezonde en veilige school(leer)omgeving.

Beschrijving leeractiviteit

Studenten volgen het inleidend hoorcollege (interactiecollege). Na afloop van het hoorcollege worden de studenten ingedeeld in groepjes en krijgen ze de opdracht een ergonomische thema’s gerelateerd aan de schoolomgeving uit te werken. Door middel van een posterpresentatie stellen de verschillende groepjes hun voornaamste bevindingen en kritische bedenkingen voor aan hun medestudenten.
 

Studiemateriaal

Via TOLEDO worden de powerpointpresentaties en een selectie van peer-reviewed wetenschappelijke artikels en/of hoofdstukken uit relevante handboeken aangeboden.

Evaluatieactiviteiten

Evaluatie : Onderwijs en gezondheid (B-KUL-O2C12a)

Tijdstip : permanente evaluatie
Soort evaluatie : Gesloten boek, Verslag, Presentatie, Oefening met beoordeling, Medewerking tijdens contactmomenten, Selfassessment/peerassessment

Toelichting

De onderdelen worden als volgt geëvalueerd:
- 'Gezond op school': 1 opdracht al naargelang de keuze.
De student volgt alle 3 de modules Stem, Stress en Ergonomie, maar kiest slechts voor 1 module een opdracht (en legt bij de uitvoering van de opdracht verbanden met de andere 2 modules).
- 'EHBO': permanente evaluatie + een examen tijdens de laatste sessie van deze module.