Opleiding B-KUL-G9X02A Geologie/Petrologie

Alle details zichtbaar |  Alle details onzichtbaar

Algemeen

  • Academiejaar: 2011-2012
  • Studiepunten: 9
  • Onderwijstaal: Nederlands
  • Niveau: Verdiepend
  • Begeleidingsuren: 106.0 uren Uurrooster
  • Periode: Wordt gedoceerd over het hele jaar
  • Verantwoordelijke POC: POC Geologie
  • Dit opleidingsonderdeel kan niet gevolgd worden met een examencontract
 Afdrukversie
 

Docenten/didactisch team

Swennen Rudy (coördinator)
Hertogen Jan
Swennen Rudy

Doelstellingen

Deze cursus stelt zich tot doel dat de studenten inzicht verwerven in gesteentevormende processen en een duiding kunnen geven aan sedimentaire, magmatische en metamorfe gesteenten.
Deel A (sedimentologie en sedimentpetrologie) stelt zich tot doel:
de voornaamste sedimentaire gesteenten zowel macroskopisch als microskopisch kunnen herkennen en kunnen inpassen in een genetische systematiek. Tevens wordt verwacht dat men kan argumenteren in welk afzettingsmilieu deze sedimentaire gesteenten mogelijks werden gevormd

  • sedimentaire sequenties en cycli kunnen herkennen en kunnen relateren aan afzettingsmechanismen
  • sedimentaire structuren correct kunnen interpreteren en relateren aan sedimentaire processen
  • de basisbegrippen van faciesanalyse en diagenetische modificatie van sedimenten hebben verworven
  • inzicht hebben verworven in verscheidene afzettingsprocessen in recente milieus (eolisch, lacustrien, glaciaal, fluviatiel, deltaïsch, ondiep marien, diep marien) en de relatie kunnen leggen met paleomilieus. Dit is het hoofdonderdeel van het sedimentologie deel van de cursus.

Deel B (magmatische en metamorfe gesteenten) stelt zich tot doel:
de studenten vertrouwd te maken met de gangbare classificatie en nomenclatuur schema’s voor magmatische en metamorfe gesteenten. Het beoogt een inzicht te geven in de samenhang van geologische, chemische, en fysische factoren die een rol spelen in de magmagenese en metamorfose. Bijzondere aandacht wordt besteed aan de verklaring van het sterke verband tussen gesteente-assocaties en het plaattektonisch kader.

Begintermen

basiskennis van mineralogie, algemene geologie, en geochemie

Inhoud

Hoorcollege
De inhoud van deel A is als volgt:
Na een bespreking van de internationaal aanvaarde classificatie systemen voor kalkstenen, zandstenen en pelietische gesteenten wordt een overzicht gegeven van de meest voorkomende sedimentaire structuren en diagenese processen en producten. Vervolgens worden recente en paleoafzettingen besproken gaande van eolische, fluviatiele, lacustriene, deltaïsche, ondiep marien (zowel carbonaat als siliclastisch) tot diep mariene milieus. Hierbij wordt steeds aandacht besteed aan het mogelijke economische belang van deze afzettingen. In het practicum alsook tijdens de excursie wordt aangeleerd hoe men sedimentaire gesteenten en structuren correct moet beschrijven en interpreteren (zowel macroscopisch als microscopisch) en hoe men deze waarnemingen kan inpassen in de geologische evolutie van een studiegebied
De inhoud van deel B is als volgt:
Magmatische gesteenten.

  • Classificatie en nomenclatuur: effusieve en plutonische gesteenten, mineralogische mode en norm, Streckeisen classificatie systeem.
  • Mineralogische en petrografische kenmerken van de belangrijkste gesteentevormende mineralen.
  • Morfologie van extrusieve en intrusieve magmatische gesteente-formaties.
  • ‘Gesteente diversiteit’ en ‘Gesteente associaties en series’.
  • Experimentele petrologie: liquidus-fasenrelaties in silikaatsmelten tijdens partiële opsmelting en gefractioneerde kristallisatie; magmagenese in de mantel en diepe korst van de aarde
  • Pyroclastisch vulkanisme
  • Petrogenese in het kader van de platentektoniek

Metamorfe gesteenten.
  • Classificatie en nomenclatuur.
  • Petrografische kenmerken van metamorfe mineraal assemblages.
  • Experimentele petrologie : subsolidus fasendiagrammen van metamorfe gesteenten, ‘petrogenetische roosters’.
  • Metamorfe zonering op het terrein, het ‘facies concept’, P-T-t trajecten.
  • Metamorfose van : carbonaatrijke gesteenten; mafische en intermediaire gesteenten; pelietische gesteenten
  • Metamorfose in het kader van de platentektoniek.

Practicum
De inhoud van het practicum (deel A ) is als volgt:
Studie van handstukken van sedimentaire gesteenten en het herkennen onder de petrografische microscoop van sedimentaire partikels (in kalkstenen, dolomieten en zandstenen). Tevens wordt er aandacht besteed aan het identificeren van zware mineralen. Op het einde wordt ingegaan op de faciesanalyse en reconstructie van zeeniveau-veranderingen doorheen de tijd aan de hand van kenmerken van sedimentaire gesteenten
De inhoud van het practicum (deel B ) is als volgt:
In een eerste sessie wordt aandacht besteed aan de petrografische microscopie (t.t.z. demonstratie van polarisatie-principes, en introductie van de betekenis van microscopische texturen. Vervolg sessies concentreren zich op het leren observeren van gesteenten (Welke kenmerken zijn belangrijk . Enkele hoofdmineralen van plutonische gesteenten. Kristalgrootte). Eén sessie wordt gewijd aan berekeningen met chemische samenstelling. Omrekening gewichts% naar mol%. Omrekening van gewichts% naar mineraalformule.
Excursie
Tijdens de eerste 1-daagse excursie worden sedimentaire gesteenten en processen in het terrein geïllustreed terwijl in een tweede 1-daagse excursie de aandacht zal uitgaan naar magmatische en metamorfe gesteenten.

Plaats in het onderwijsaanbod

Bachelor of Science in de fysica   (Minor geologie) (Verplicht)  

Onderwijsleeractiviteiten

B-KUL-G0P88a Petrologie: magmatische en metamorfe gesteenten: hoorcollege 1
B-KUL-G0P89a Petrologie: magmatische en metamorfe gesteenten: practicum 1
B-KUL-G0P90a Petrologie: magmatische en metamorfe gesteenten: excursie
B-KUL-G0P91a Sedimentologie en sedimentpetrologie: hoorcollege 1
B-KUL-G0P92a Sedimentologie en sedimentpetrologie: hoorcollege 2
B-KUL-G0P93a Sedimentologie en sedimentpetrologie: practicum
B-KUL-G0P94a Sedimentologie en sedimentpetrologie: excursie
B-KUL-G0Q77a Petrologie: magmatische en metamorfe gesteenten: hoorcollege 2
B-KUL-G0Q78a Petrologie: magmatische en metamorfe gesteenten: practicum 2

Evaluatieactiviteiten

B-KUL-G2X02a Evaluatie : Geologie/Petrologie