Inhoud

De cursus gaat in op de kloof tussen wetenschap en publiek en analyseert de manier waarop wetenschap in de media aan bod komt. Verschillende vormen van wetenschapscommunicatie worden behandeld in relatie tot specifieke doelpublieken.
De cursus bestaat uit vier modules:
basismodule wetenschapscommunicatie
In deze module worden de basisbegrippen geïntroduceerd die bij de analyse van wetenschapscommunicatie aan bod komen: de doelstellingen van wetenschapscommunicatie, de omschrijving en afbakening van doelpublieken, de positie van de expert, het niveau van wetenschappelijke geletterdheid, de verschuiving van transmissie- naar transactie-communicatie, de mogelijkheden van effectenmetingen, het beeld van wetenschap bij het publiek, de kanalen van wetenschapscommunicatie.
wetenschap en de media
De media vormen door hun grote reikwijdte een belangrijke schakel in het communicatie-proces, maar tegelijkertijd vormen ze, door hun eigen cultuur, een potentiële bedreiging voor de betrouwbare doorstroming van informatie en standpunten. In deze module wordt de relatie tussen wetenschap en media onderzocht en de manier waarop ze tot een synergetische relatie kunnen komen. Als onderdeel van deze module krijgen de studenten ook een initiatie in het schrijven van een media-gerichte tekst.
wetenschapseducatie
Een belangrijke vorm van wetenschapscommunicatie is het verspreiden van basiskennis over wetenschap en de wetenschappelijke methode, in het bijzonder aan jongeren. Wetenschapseducatie onderscheidt zich van formeel onderwijs door zijn informeel karakter, vaak met een groot entertainment-gehalte, en ‘hands on’ benadering. Wetenschapseducatie is een essentieel onderdeel van de werking van science centers, wetenschapsmusea, doe-centra of activiteiten als wetenschapsweek, kinderuniversiteit, enz. Deze module analyseert het leerproces bij wetenschapseducatie, o.a. door observatie-opdrachten en een bezoek aan een science center. Daarnaast wordt ook aandacht besteed aan de ontwikkeling van interactieve websites voor jongeren.
interactieve en participatieve wetenschapscommunicatie
Steeds meer wordt wetenschapscommunicatie opgevat als een interactief proces, waarbij de eigen kennis en interesse van het doelpubliek centraal staan. Deze vormen van wetenschapscommunicatie (science cafés, wetenschapswinkel, consensus conference,…) richten zich vaak tot een klein doelpubliek, maar zijn heel instructief om de maatschappelijke acceptatie van nieuwe wetenschappelijke en technische ontwikkelingen te analyseren. Deze module schetst de huidige evolutie op dit vlak en de toepassingen ervan in verschillende contexten.

Beschrijving leeractiviteit

Hoorcolleges met actieve deelname van studenten; praktische opdrachten.

Studiemateriaal

Slides en literatuur wordt door de docent ter beschikking gesteld.

Inhoud

Een goede wetenschapscommunicatie onderstelt een helder inzicht in de doelstellingen en middelen van communicatie, en in de relatieve posities van wetenschapper/expert en publiek. Daarbij ligt de nadruk op het creëren van een vertrouwensrelatie tussen wetenschap en publiek, waarbij wetenschappers bijdragen tot het oplossen van maatschappelijke problemen in voortdurende dialoog met alle betrokkenen. De cursus analyseert de wetenschapscommunicatie aan de hand van het historisch ontwikkelingsproces, theoretische modellen en concrete gevalstudies.
1. De relatie wetenschap – publiek (historisch perspectief, theoretische duiding)
2. Wetenschapscommunicatie van “deficit-model” tot “interactive science”
3. Middelen van wetenschapscommunicatie (wetenschapsparken en -musea, media, onderwijs, voorlichting,...)
4. Respons van publiek (“public understanding of science”)
5. Bespreking actuele dossiers

Beschrijving leeractiviteit

Studiemateriaal