Optioneel in fase
Eerste semester
Tweede semester
Beide semesters
Dit jaar
Volgend jaar
Wisselende jaren
Extern
Voorwaarden
Docenten
Onderwijstaal
Duur
NiveauVakdidactiek Nederlands voor anderstaligen (B-KUL-F0WE6A)
Uitgesloten voor examencontractDoelstellingen
Dit opleidingsonderdeel beoogt (a) de studenten de kans te geven om, vanuit fundamenteel en toegepast wetenschappelijk onderzoek, een onderbouwde onderwijstheorie op te bouwen rond tweedetaalverwerving (Nederlands) en de factoren die ten grondslag liggen aan krachtig tweedetaalonderwijs Nederlands; (b) de studenten inzichten te laten opbouwen in hoe onderzoek naar tweedetaalverwerving en de effectiviteit van tweedetaalonderwijs wordt opgezet, uitgevoerd en geïnterpreteerd teneinde in de toekomst zelf tot het uitvoeren van actie-onderzoek te komen; (c) vanuit de onderwijstheorie na te denken over het vormgeven van krachtig tweedetaalonderwijs in een Vlaamse onderwijscontext, en de factoren die de effectiviteit van onderwijs bepalen; (d) kennis te laten maken met de specificiteit van het Vlaamse NT2-onderwijsveld (met inbegrip van inbedding in de maatschappelijke en politieke context, inbedding in het onderwijssysteem en ondersteuningsstructuren, e.d.).
Begintermen
De studenten voldoen aan de instroomvereisten voor het postgraduaat. Dit betekent dat zij beantwoorden aan een van de volgende profielen: (a) Zij hebben een masteropleiding Taal- en letterkunde (met basisoptie Nederlands) gevolgd of een opleiding als vertaler-tolk (met "A-taal" Nederlands) + een academische lerarenopleiding (met optie Nederlands) of (b) zij hebben een bachelordiploma (en bij voorkeur een diploma lerarenopleiding op bachelordiploma) en minstens 1 volledig schooljaar ervaring in het onderwijs van het Nederlands aan anderstaligen (ofwel in volwassenenonderwijs of in regulier onderwijs). Voor de laatste groep geldt bovendien dat zij in het jaar waarin zij het postgraduaat volgen, minstens halftijds in het NT2-onderwijs actief moeten zijn. Voor buitenlandse studenten gelden dezelfde bovenstaande instroomeisen; als zij geen bewijs kunnen voorleggen van hun taalvaardigheid Nederlands, moeten zij bovendien slagen op het Profielexamen Academisch Nederlands van het Certificaat Nederlands als Vreemde Taal.
Aard van het studiemateriaal
Artikels en literatuur
Cursustekst
Presentatiesoftware
Voorbeeldmateriaal
Multimedia
Toledo
Plaats in het onderwijsaanbod
- Specifieke lerarenopleiding talen (Specifieke lerarenopleiding talen) 60 sp.
-
Postgraduaat didactiek Nederlands voor anderstaligen
20 sp.
Onderwijsleeractiviteiten
4.0 sp. Vakdidactiek Nederlands voor anderstaligen (B-KUL-F0WE6a)
Inhoud
Binnen deze onderwijsleeractiviteit komen, aan de hand van casussen, onderzoeksresultaten en theoretische kaders de volgende inhouden aan bod:
- variabelen die tweedetaalverwerving beïnvloeden (o.a. cursistgebonden variabelen, onderwijsgebonden variabelen (kwaliteit en kwantiteit van taalaanbod, feedback, focus on form), taalgebonden variabelen;
- specifieke kenmerken van de tweedetaalverwerrving van het Nederlands (bijvoorbeeld typische fouten, probleempunten)
- variabelen die de effectiviteit van tweedetaalonderwijs beïnvloeden (zowel inputvariabelen (bijv. cursistvariabelen) als context- (kenmerken van het onderwijssysteem) en procesvariabelen (bijv.kenmerken van het onderwijsaanbod) met specifieke aaandacht voor:
(a) expliciet versus impliciet leren/onderwijs: (b) impact van werkvormen die inspelen op variabelen die taalverwerving beïnvloeden; (c)
verschillen tussen hooggeschoolde vs. laaggeschoolde taalleerders, tussen beginners en gevorderden; (d) de rol van de leerkracht in tweedetaalonderwijs (e) omgaan met culturele diversiteit en heterogeniteit
- vertaling van bovenstaande inzichten naar specifieke kenmerken van de Vlaamse onderwijscontext: structuur van het NT2-onderwijs, voorstelling van instellingen en methodieken
Beschrijving leeractiviteit
Tijdens de lessen worden de studenten actief aan het werk gezet aan de hand van concrete cases. Zij worden geconfronteerd met onderzoeksresultaten en -artikelen en gevraagd om deze vanuit een concrete vraagstelling kritisch te interpreteren. Aan de hand van concrete lesvoorbeelden maken zij de transfer van theoretische inzichten en onderzoeksgegevens naar toepassingen in onderwijscontexten. Zij worden gevraagd om bepaalde inzichten om te zetten in concrete onderwijsactiviteiten via het maken van lesvoorbereidingen, het formuleren van cursus- en lesdoelen, en het bediscussiëren van de kwaliteit van onderwijsactiviteiten die op video/audio zijn opgenomen.
Een gedeelte van deze OLA wordt gerealiseerd via het zelfstandig werken met de digitale leermodule "Tussen taal en wereld". Deze module is een digitaal zelfstudiepakket dat de kandidaten op een zelfstandige manier door kernaspecten van het lesgeverschap NT2 loodsen. Telkens wordt de kandidaat voor cases en problemen geplaatst die hij dient op te lossen. Op deze manier wordt de kandidaat voorbereid op het probleemoplossende gedrag dat hij ook tijdens de beroepsuitoefening zal moeten tentoonspreiden. Voor dit gedeelte worden sessies opgezet waarbij de cursisten, onder de begeleiding van de docent, samen reflecteren op de inzichten die ze hebben opgedaan aan de hand van het werken met deze module.
Studiemateriaal
Reader met onderzoeksartikelen
Concrete lesvoorbeelden
Videomateriaal en transcripten van onderwijsactiviteitenDigitale leermodule "Tussen taal en wereld"
2.0 sp. Vakdidactisch seminarie Nederlands voor anderstaligen (B-KUL-F0WE7a)
Inhoud
Deze onderwijsleeractiviteit bouwt voort op de onderwijsleeractiviteit"vakdidactiek Nederlands voor anderstaligen" en gaat daarbij op concrete wijze in op vakdidactische uitdagingen die zich zullen stellen als de student onderwijsactiviteiten opzet. Binnen dit seminarie wordt dan ook systematisch van lesvoorbereidingen, leservaringen en lesvoorbeelden (uit methodes, vanuit videobeelden, vanuit de eigen lesvoorbereidingen van de student of zijn peers) vertrokken. Daarbij gaat specifieke aandacht uit naar de volgende inhouden:
- design en implementatie van communicatieve taken
- de rol van grammatica in NT2-onderwijs
- de functionele inzet van multimedia
- het bevorderen van spreek-, lees-, luister- en schrijfvaardigheid
- breed evaluaren van taalvaardigheid
- de rol van de leerkracht bij motiveren, ondersteunen en organiseren
- interactieve werkvormen
- NT2-cursussen voor specifieke doelgroepen (beginners, anderstalige nieuwkomers, laaggeschoolden, e;d.)
- omgaan met heterogeniteit en differentiatie
Doelstellingen
Deze ONDERWIJSLEERACTIVITEIT streeft ernaar de studenten competenter te maken in het nemen van praktische beslissingen rond het vormgeven van het onderwijs Nederlands voor anderstaligen, en focust daarbij vooral op het microniveau van het lesgeven van Nederlands als tweede taal in de klas.
- Na afloop van dit seminarie heeft de student ervaring opgedaan met het voorbereiden van concrete lesactiviteiten Nederlands aan anderstaligen, gelinkt aan welbepaalde lesdoelstellingen en aan de beginsituatie en leerbehoeften van specifieke groepen cursisten. Daarbij kreeg hij feedback van de docent en van peers;
- Na afloop van dit seminarie kan de student lesmateriaal ontwikkelen waarin verschillende componenten van het onderwijs Nederlands aan anderstaligen op een zinvolle manier en met oog voor de specifieke doelgroep geïntegreerd worden, en waarbij hij (a) doelgericht gebruik weet te maken leermiddelen en aanpakken (inclusief multimediaal materiaal) om taakgericht zelfstandig en samenwerkend leren te bevorderen (b) inzichten opgedaan vanuit onderzoek en theorievorming omslaat in concrete keuzes in de praktijk;
- Na afloop van dit seminarie heeft de student ervaring opgedaan met het kiezen en ontwikkelen van gepaste evaluatie-instrumenten en -methoden om de vorderingen van zijn cursisten op het vlak van taalvaardigheid Nederlands te volgen.
Beschrijving leeractiviteit
Tijdens de lessen worden de studenten actief aan het werk gezet aan de hand van concrete lesvoorbeelden en lesvoorbereidingen. Er wordt sterk probleemgestuurd gewerkt: de studenten worden geconfronteerd met specifieke cases waarin zij onderwijsactiviteiten moeten aanpassen aan de beginsituatie en de leerbehoeften van bepaalde groepen van cursisten, en aan bepaalde contextkenmerken. Er wordt intensieve interactie tussen de studenten onderling, en tussen de studenten en de docent opgezet, tijdens de bespreking van de voorstellen/oplossingen van de studenten. Evenzeer wordt gewerkt vanuit voorbeelden van bestaande evaluatie-instrumenten of methodieken: ook hierbij wordt de studentengroep gevraagd om de mate van aangepastheid van het instrumentarium aan datgene wat gemeten/geëvalueerd moet worden, in te schatten en te optimaliseren. Ook eigen leervragen (voor de externen voortkomend uit hun eigen lespraktijk, voor de studenten uit de luisterstage) worden ingebracht, en worden gebruikt om op interactieve wijze te zoeken naar alternatieven en oplossingen voor vakdidactische problemen waarmee een lesgever NT2 wordt geconfronteerd.
Studiemateriaal
Concrete lesvoorbeelden uit bestaande lesmaterialen (multimediale cursussen én pen-en-papier-cursussen)
Videomateriaal en transcripten van onderwijsactiviteiten
Eigen lesvoorbereidingen van studenten en hun observatieverslagen van de luisterstage
Evaluatieactiviteiten
Evaluatie : Vakdidactiek Nederlands voor anderstaligen (B-KUL-F2WE6a)
Toelichting
De student zal de opdracht krijgen om te reageren op een aantal cases vanuit de onderwijspraktijk, en daarbij de opgedane inzichten uit de onderzoeksliteratuur toe te passen. De student bereidt het examen schriftelijk voor en licht het mondeling toe.
