Doelstellingen

Het aanleren en toepassen van geïntegreerde tekstanalyse, tegen de achtergrond van relevante onderzoeksliteratuur. Vaardigheden en competenties die in de Ba deel uitmaakten van de inleidende cursus (Ba2) en de methodologische cursus (Ba3) worden hier in hun samenhang verdiept. Er wordt geen exhaustiviteit nagestreefd, maar het ligt wel in de bedoeling dat een breed scala aan filologische thema's en invalshoeken aan bod komt (editietechniek, tekstkritiek, bronnenonderzoek, auteurschap, datering en lokalisering, het genrevraagstuk, interpretatieve kwesties, etc.).

Begintermen

Bekendheid met de medioneerlandistische basiskennis zoals aangeboden in het vak F0AM7a Nederlandse literatuur II (Ba2) wordt verondersteld. Een eerdere deelname aan het vak F0AN1a Nederlandse literatuur III Middeleeuwen (Ba3) strekt tot aanbeveling, maar is zeker geen absoluut vereiste voor deelname aan deze collegereeks.

Inhoud

Deze collegereeks is in principe casusgeoriënteerd: een tekst, tekstgroep, auteur of specifiek literair-historisch fenomeen staat centraal. Er wordt gezocht naar aansluiting met het lopende onderzoek van de docent. Het onderwerp wordt elk academiejaar gewijzigd.


Voor academiejaar 2012-2013 staat er opnieuw een tekst centraal, en wel het Mariamirakel Beatrijs. Dit is een relatief korte tekst (1038 verzen), die genologisch lastig te plaatsen is: is het een strikt religieus exempel of een hybride van exempel en hoofse roman?  De tekst is in slechts één handschrift - maar daarin wel volledig - overgeleverd, 's-Gravenhage, Koniklijke Bibliotheek, 76 E 5, fol. 47va-54va. Dit handschrift dateert van 1374 en bevat nog enkele andere teksten: de Dietsche doctrinael, excerpten uit Der leken spiegel van Jan van Boendale, drie teksten van Jan van Ruusbroec (Vanden kerstenen ghelove, het Rijcke der ghelieven en Vanden gheesteliken tabernakel), het traktaat Vanden aflaten van Rome en Jacob van Maerlants, Heymelijchede der heymelijcheit.

De Beatrijs is een van de beter bestudeerde teksten uit het corpus van de Middelnederlandse letterkunde, maar bij mijn weten is de handschriftelijke context nog maar zeer beperkt aan de orde gesteld. het opstellen van een uitvoerige status quaestionis kan ons helpen zicht te krijgen op de verworvenheden van de Beatrijsfilologie, maar ook op eventuele lacunes daarin. Dat zou ik willen combineren met expliciete aandacht voor de handschriftelijke context van het verhaal: heeft de combinatie met uitgerekende deze groep van teksten nog zeggingskracht ten aanzien van de wijze waarop de Beatrijs toentertijd gepercipeerd werd?

In deze collegereeks vormt een intensieve lezing van de tekst zelf - uiteraard - het uitgangspunt. Van de deelnemers wordt verder verwacht dat ze (afhankelijk van het aantal deelnemers individueel of groepsgewijs) een van de andere teksten in het handschrift nader bekijken en een van de deelaspecten van de status quaestionis (auteurschap, datering en lokalisering, bron en bewerkingstechniek, tekststructuur, functie en betekenis, beoogd publiek etc.). Beide aspecten zouden aan bod moeten komen in een korte presentatie. De reeks opent met een inleidend hoorcollege waarin het onderwerp en de opzet van de reeks verder toegelicht worden.

De toetsing is tweeledig (beide delen wegen even zwaar in het eindoordeel). De deelname aan de colleges wordt beoordeeld (presentatie en actieve participatie in discussies) en de reeks wordt afgesloten met een mondeling examen over het geheel van de collegereeks.

Aard van het studiemateriaal

Artikels en literatuur

Plaats in het onderwijsaanbod

• Master in de westerse literatuur 60 sp.
• Master in de taal- en letterkunde (Taalmodule Nederlands) 60 sp.