Verplicht in fase
Optioneel in fase
Eerste semester
Tweede semester
Beide semesters
Dit jaar
Volgend jaar
Wisselende jaren
Extern
Voorwaarden
Onderwijstaal
Duur
NiveauMicrobiologie (B-KUL-E07L2A)
Uitgesloten voor examencontract
Van Eldere Johan (coördinator) |
Balzarini Jan |
Van Eldere Johan |
Van Ranst Marc |
Vanmellaert Godelieve |
Verhaegen Jan
|
Minder
Meer
Doelstellingen
Dit opleidingsonderdeel wil je allereerst inzicht doen krijgen in de mechanismen die aan de grondslag liggen van de natuurlijke wisselwerking tussen microbiële agentia (bacteriën, virussen, schimmels, een- en meercellige parasieten) en de mens als gastheer. In de tweede plaats wil deze cursus je de basisprincipes leren kennen van de bestrijding van infectieziekten, namelijk de principes van preventie en van antimicrobiële therapie. Daarbij is de wisselwerking tussen agens en gastheer logischerwijze tweezijdig. Je hebt namelijk enerzijds de aanvalsmechanismen van de infectieuze agentia en anderzijds de afweermechanismen van de gastheer, die worden bestudeerd in de immuniteitsleer. Die afweermechanismen worden uitvoerig behandeld in de cursus immunologie. De cursus microbiologie heeft NIET als doel je de klinische aspecten van diagnose, behandeling en verzorging van infectieziekten bij te brengen. Met de kennis en het inzicht uit dit college als bagage ben je klaar om de colleges infectieziekten en immunopathologie te volgen (geprogrammeerd in de masteropleiding).
Begintermen
Je bent vertrouwd met de basismechanismen van biochemie, celbiologie, scheikunde en algemene anatomie.
De opleidingsonderdelen van de opleiding Geneeskunde kunnen enkel gevolgd worden indien men geslaagd is in de toelatingsproef zoals georganiseerd door de Vlaamse Gemeenschap. Voor meer info : http://www.ond.vlaanderen.be/toelatingsexamen/
Inhoud
Deze cursus is samengesteld uit drie onderdelen, met volgende onderwerpen:
1. Algemene bacteriologie, deel 1: grondbegrippen i.v.m. bacteriën.
· morfologie en taxonomie van bacteriën,
· fysiologie van bacteriën,
· relatie mens-bacterie (nosocomiale infecties, etc.).
2. Algemene bacteriologie, deel 2: begrippen i.v.m. antibacteriële bestrijdingsmiddelen.
· sterilisatie en ontsmetting,
· antibiotica:
o werkingsmechanismen en activiteitsspectrum van de voornaamste klassen van antibiotica,
o belang en mechanismen van resistentieontwikkeling tegenover antibiotica,
o inleiding tot farmacokinetiek en farmacodynamiek van antibiotica
· vaccinatie.
3.Medisch belangrijke bacteriën.
· bacteriën die infecties veroorzaken via de luchtwegen,
· bacteriën die infecties veroorzaken via de maagdarmstractus,
· bacteriën die infecties veroorzaken via de huid en via wonden,
· bacteriën die worden overgedragen via seksueel contact,
· bacteriën die infecties veroorzaken bij immuungecompromitteerde patiënten.
Aard van het studiemateriaal
Artikels en literatuur
Cursustekst
Presentatiesoftware
Multimedia
Toledo
Volgtijdelijkheidsvoorwaarden
Je moet voldoen aan een volgtijdelijkheidsvoorwaarde om dit opleidingsonderdeel te mogen opnemen. Volgtijdelijkheid kan STRENG of SOEPEL zijn of een GELIJKTIJDIGHEID inhouden. Ook kan een diplomaNIVEAU als voorwaarde gesteld zijn.
Verklaring:
STRENG: Om dit opleidingsonderdeel op te nemen, moet je geslaagd zijn voor of een tolerantie ingezet hebben voor de opleidingsonderdelen waarvoor dit soort voorwaarde geldt.
SOEPEL: Om dit opleidingsonderdeel op te nemen, moet je de opleidingsonderdelen waarvoor dit soort voorwaarde geldt, gevolgd hebben.
GELIJKTIJDIG: Om dit opleidingsonderdeel op te nemen, moet je ook de opleidingsonderdelen waarvoor dit soort voorwaarde geldt, opnemen of al opgenomen hebben.
NIVEAU: Om dit opleidingsonderdeel op te nemen, moet je ten minste deze graad behaald hebben.
( SOEPEL(E01A7A) OF SOEPEL(U02A4A) ) EN ( SOEPEL(E02A2A) OF SOEPEL(U02A2A) ) EN ( SOEPEL(E04A6A) OF SOEPEL(U01A9A) ) EN ( GELIJKTIJDIG(E07A7B) OF GELIJKTIJDIG(U00A2B) )
Bovenstaande codes van opleidingsonderdelen stemmen overeen met onderstaande omschrijvingen van die opleidingsonderdelen:
E01A7A : Celbiologie I
U02A4A : Moleculaire biologie
E02A2A : Celbiologie II
U02A2A : Celbiologie
E04A6A : Celfysiologie
U01A9A : Celfysiologie
E07A7B : Immunologie
U00A2B : Immunologie
Dit opleidingsonderdeel is een voorwaarde voor het opnemen van volgende opleidingsonderdelen:
E01B6A : Relatie virale genoomstructuur - pathogenese
E01B7A : Antibiotica, het einde van een tijdperk?
E02B0A : Immuniteit en infectie
E09U2A : Tumor-inducerende virussen
Onderwijsleeractiviteiten
3.1 sp. Bacteriologie, mycologie, parasitologie en antibiotica: theorie (B-KUL-E07A9a)
Inhoud
Deze cursus is samengesteld uit drie onderdelen, met volgende onderwerpen:
1. Algemene bacteriologie, deel 1: grondbegrippen i.v.m. bacteriën.
· morfologie en taxonomie van bacteriën,
· fysiologie van bacteriën,
· relatie mens-bacterie (nosocomiale infecties, etc.).
2. Algemene bacteriologie, deel 2: begrippen i.v.m. antibacteriële bestrijdingsmiddelen.
· sterilisatie en ontsmetting,
· antibiotica:
o werkingsmechanismen en activiteitsspectrum van de voornaamste klassen van antibiotica,
o belang en mechanismen van resistentieontwikkeling tegenover antibiotica,
o inleiding tot farmacokinetiek en farmacodynamiek van antibiotica
· vaccinatie.
3.Medisch belangrijke bacteriën.
· bacteriën die infecties veroorzaken via de luchtwegen,
· bacteriën die infecties veroorzaken via de maagdarmstractus,
· bacteriën die infecties veroorzaken via de huid en via wonden,
· bacteriën die worden overgedragen via seksueel contact,
· bacteriën die infecties veroorzaken bij immuungecompromitteerde patiënten.
Doelstellingen
De theoretische colleges bacteriologie, mycologie, parasitologie en antibiotica willen je kennis ontwikkelen van de grondslagen van de microbiologie, structuur, fysiologie, genetica en epidemiologie van micro-organismen. Ook de algemene celstructuur van micro-organismen bekijken we, net zoals de implicaties hiervan voor virulentie en identificatie van micro-organismen, voor de werking van antimicrobiële middelen en voor de antigeneigenschappen, diagnostiek, immuniteit en vaccinontwikkeling.
De colleges moeten er verder voor zorgen dat je over een parate basiskennis beschikt over de bestrijding van micro-organismen en over sterilisatie en ontsmettingstechnieken, antibiotica en vaccins (algemene principes, werking en toepassingsgebied). Verder moet je inzicht krijgen in de problemen verbonden met resistentieontwikkeling tegen antibiotica
Ten slotte moet deze cursus zorgen voor parate basiskennis van micro-organismen in functie van de infectie die ze veroorzaken (infecties van de luchtwegen, de gastro-intestinale tractus, de huid en weke delen, de urogenitale tractus, enz.). We besteden ook aandacht aan de epidemiologie, pathogenese, microbiologische diagnostiek en basisbegrippen van behandeling van infecties. Uiteindelijk zul je ook inzicht krijgen in de manier waarop structuur, fysiologie en epidemiologie van micro-organismen leiden tot kolonisatie of infectie.
Beschrijving leeractiviteit
Je maakt notities van verbanden en neemt de bordschemas over. Bovendien kweek je bacteriën en voer je een antibiogram uit.
Studiemateriaal
Een uitgeschreven cursus met bijgevoegde cd met illustraties wordt regelmatig herwerkt. Daarnaast beschik je natuurlijk over je eigen lesnota's.
1.5 sp. Virologie en antivirale geneesmiddelen: theorie (B-KUL-E08A0a)
Inhoud
In dit onderdeel worden virussen en virale infecties besproken:
· algemeen: opbouw, replicatiemechanismen, wisselwerking met de gastheer, vaccinatie en chemotherapie,
· bijzonder: parvo-, polyoma-, papilloma-, adeno-, herpes-, pox-, picorna-, flavi-, arena-, bunya-, filo-, orthomyxo-, paramyxo-, rhabdo-, reo-, hepatitis- en retrovirusinfecties.
Doelstellingen
De bedoeling is dat je de verschillende virussen en virale infecties kunt bespreken.
Beschrijving leeractiviteit
Je kunt beschikken over een uitgeschreven en jaarlijks herziene cursus (Begrippen van medische virologie, Acco, Leuven).
Studiemateriaal
Een uitgeschreven en jaarlijks herziene cursus is beschikbaar ( Begrippen van medische virologie, Acco, Leuven).
0.7 sp. Bacteriologie, mycologie, parasitologie, antibiotica en immunologie: practicum (B-KUL-E08E2a)
Doelstellingen
Het practicum bacteriologie, mycologie, parasitologie en antibiotica zet de theoretische inzichten om naar de praktijk via bacteriekweek en antibiogram. Via serologische testen en morfologische structuren en begrippen proberen we de relatie te leggen met het dynamisch karakter van weefsels en organen om hun functie beter te begrijpen. Het practicum is een verplicht practicum, deelname geldt als voorwaarde om te mogen deelnemen aan het examen van microbiologie.
0.7 sp. Virologie en antivirale geneesmiddelen: practicum (B-KUL-E08E3a)
Doelstellingen
In de praktische oefeningen virologie en antivirale middelen leer je de basisbegrippen kennen zoals cytopathogeeneffect. Via serologische testen en morfologische structuren en begrippen proberen we de relatie te leggen met het dynamisch karakter van weefsels en organen om hun functie beter te begrijpen.
Evaluatieactiviteiten
Evaluatie : Microbiologie (B-KUL-E27L2a)
Toelichting
Bacteriologie : De leerstof voor het examen is het handboek bacteriologie tenzij uitdrukkelijk anders vermeld tijdens de hoorcolleges. Om de leerstof duidelijker te definiëren kun je een aantal vragenlijsten raadplegen. De examenvragen zijn open vragen zoals de voorbeelden die in het handboek staan vermeld. Er zijn 3 hoofdvragen die tesamen voor 2/3 van de punten tellen en drie bijvragen die tesamen voor 1/3 van de punten tellen
Mycologie -parasitologie : De leerstof is beperkt tot wat in de hoorcolleges wordt aangebracht. Het examen bevat drie open vragen die elk voor 1/3 van de punten tellen.
Virologie :
Algemeen : De volledige leerstof wordt in één zitting van vier uren geëxamineerd. Daarop zijn beide docenten aanwezig. Voor elk cursusonderdeel (bacteriologie, mycologie/parasitologie, virologie) krijg je een vragenformulier waarop je schriftelijk kunt antwoorden. Bovendien ondervragen de twee docenten elk de helft van de studenten mondeling over hun cursusdeel. Voor de examensessie krijg je te horen bij welk van de twee je je mondeling examen moet afleggen.
Het finale examencijfer is een gewogen gemiddelde van de punten van de drie examens (bacteriologie: 50%; virologie: 35% en mycologie/parasitologie: 15%).
De aanwezigheid op alle sessies van de labo's virologie en bacteriologie zijn een absolute voorwaarde om te mogen deelnemen aan het examen Microbiologie.
