B-KUL-E05A5A Ethiek van de zorg

Alle details zichtbaar |  Alle details onzichtbaar

Algemeen

Academiejaar: 2011-2012 Studiepunten: 3 Onderwijstaal: Nederlands Niveau: Verdiepend Begeleidingsuren: 9.0 uren  Periode: Wordt gedoceerd in het tweede semester Verantwoordelijke POC: POC Geneeskunde Dit opleidingsonderdeel kan niet gevolgd worden met een examencontract

Afdrukversie

Docenten/didactisch team

Gastmans Chris

Doelstellingen

Dit opleidingsonderdeel wil je de basisbegrippen leren kennen van de zorgethiek. Verder bekijken we hoe ziekte, lijden en dood als dimensies van een kwetsbaar menselijk bestaan de achtergrond vormen voor een goede arts-patiëntrelatie. Ten slotte analyseren we concrete ethische dilemma's in de dagelijkse patiëntenzorg en gaan we na hoe we deze dilemma’s kunnen verhelderen vanuit een zorgethisch perspectief. We passen dit toe op het medisch zorgbeleid rond kunstmatige voedsel- en vochttoediening bij terminale patiënten en op het beleid rond vrijheidsbeperkende maatregelen bij ouderen..

Begintermen

Dit opleidingsonderdeel sluit aan bij 'Inleiding tot de patiëntenzorg'.
De opleidingsonderdelen van de opleiding geneeskunde kunnen enkel gevolgd worden indien men geslaagd is in de toelatingsproef arts – tandarts zoals georganiseerd door de Vlaamse Gemeenschap. Voor meer info: http://www.ond.vlaanderen.be/toelatingsexamen/ 
Deze keuzes moet je niet aanduiden in je ISP maar dienen via het keuzeprogramma van de Faculteit te gebeuren. Meer info hierover volgt in de eerste week van het academiejaar. De uiteindelijke toewijzing van de opleidingsonderdelen wordt door de Faculteit gedaan en meegedeeld via Toledo. Er is een maximum aantal studenten dat kan deelnemen per opleidingsonderdeel.
Studenten van een andere Faculteit die wensen deel te nemen aan één van onderstaande opleidingsonderdelen dienen een aanvraag in te dienen bij Elke Leunens, fac. Geneeskunde
Enkel wanneer het maximum aantal studenten per opleidingsonderdeel nog niet bereikt is, kunnen studenten toegelaten worden.

Inhoud

In dit college komen volgende onderwerpen aan bod: (algemeen overzicht):
·          ethisch referentiekader: zorgethiek;
·          klinische toepassing: kunstmatige voedsel- en vochttoediening bij terminale patiënten en vrijheidsbeperkende maatregelen bij ouderen.
·          afstemming op andere opleidingsonderdelen, stage 'Inleiding tot de patiëntenzorg'.
In het eerste deel lichten we een aantal belangrijke begrippen toe uit de zorgethiek: zorg, zorgrelatie, zorgzaam gedrag, onderscheid tussen zorgzame betrokkenheid en emotionaliteit, e.d. We bekijken hoe artsen en andere hulpverleners het zorgethisch discours kunnen gebruiken als 'ethische overlegtaal' om ethische dilemma's uit de dagelijkse patiëntenzorg te bespreken. Uiteindelijk toetsen we het zorgethisch model aan de praktijk via de ethische problematiek van de kunstmatige voedsel- en vochttoediening bij terminale patiënten en het omgaan met vrijheidsbeperkende maatregelen bij ouderen.
Het tweede deel is gewijd aan de bespreking van een aantal concrete ethische casussen die de studenten en de docent aanbrengen. Als student put je hierbij zoveel mogelijk uit je (beperkte) stage-ervaring in het kader van het college 'Inleiding tot de patiëntenzorg'.

Plaats in het onderwijsaanbod

Bachelor of Science in de geneeskunde  

Aard van het studiemateriaal

Artikels en literatuur
Presentatiesoftware

Beginvoorwaarden

Gelijktijdigheid:
Om dit opleidingsonderdeel op te nemen, moet je ook volgende opleidingsonderdelen opnemen of al opgenomen hebben:

[ E03A5A OF U05A5A ] 
Bovenstaande codes van opleidingsonderdelen stemmen overeen met onderstaande omschrijvingen van die opleidingsonderdelen:
E03A5A:  Inleiding tot de patiëntenzorg
U05A5A:  Inleiding tot de patiëntenzorg

Onderwijsleeractiviteiten

		B-KUL-E05A5a Ethiek van de zorg
	Algemeen Studiepunten: 3.00 Onderwijstaal: Nederlands Werkvorm: Colleges Begeleidingsuren: 9.0 uren  Periode: Wordt gedoceerd in het tweede semester Verantwoordelijke POC: POC Geneeskunde Docenten/didactisch team Gastmans Chris Doelstellingen inzicht verwerven in basisbegrippen van de zorgethiek concrete ethische dilemma’s analyseren vanuit zorgethisch perspectief Inhoud In dit college komen volgende onderwerpen aan bod: (algemeen overzicht): ethisch referentiekader: zorgethiek; klinische toepassing: kunstmatige voedsel- en vochttoediening bij terminale patiënten en omgaan met vrijheidsbeperkende maatregelen bij ouderen; afstemming op andere opleidingsonderdelen, stage 'Inleiding tot de patiëntenzorg'. In het eerste deel lichten we een aantal belangrijke begrippen toe uit de zorgethiek: zorg, zorgrelatie, zorgzaam gedrag, onderscheid tussen zorgzame betrokkenheid en emotionaliteit, e.d. We bekijken hoe artsen en andere hulpverleners het zorgethisch discours kunnen gebruiken als 'ethische overlegtaal' om ethische dilemma's uit de dagelijkse patiëntenzorg te bespreken. Uiteindelijk toetsen we het zorgethisch model aan de praktijk via de ethische problematiek van de kunstmatige voedsel- en vochttoediening bij terminale patiënten en het omgaan met vrijheidsbeperkende maatregelen bij ouderen. Het tweede deel is gewijd aan de bespreking van een aantal concrete ethische casussen die de studenten en de docent aanbrengen. Als student put je hierbij zoveel mogelijk uit je (beperkte) stage-ervaring in het kader van het college 'Inleiding tot de patiëntenzorg'. Studiemateriaal Het studiemateriaal bestaat uit: C. Gastmans, Kunstmatige voedsel- en vochttoediening. Casus Denise, in F. Van Neste, J. Taëls & A. Cools (ed.), Van klinische ethiek tot biorecht, Peeters, Leuven, 2001, 37-41. C. Gastmans, The Care Perspective in Healthcare Ethics, in A. Davis et al. (eds.), Essentials of Teaching and Learning in Nursing Ethics, Elsevier, Edinburgh, 2006, 135-148. C. Gastmans, Kunstmatige voedsel- en vochttoediening in de ultieme terminale fase bij dementerende personen, in Tijdschrift voor geneeskunde 57 (2001) 995-1002. M. Gillick, Rethinking the Role of Tube Feeding in Patients with Advanced Dementia, in The New England Journal of Medicine 342 (2000) 206-210. T. Finucane, C. Christmas & K. Travis, Tube Feeding in Patients with Advanced Dementia, in JAMA 282 (1999) 1365-1370. C. Gastmans & K. Milisen, Het gebruik van fysieke fixatie bij ouderen. Een zorg-ethische aanpak, in Tijdschrift voor geneeskunde 62 (2006) 1650-1658. Beschrijving leeractiviteit Tijdens dit college luister je actief, volg je kritisch, denk je mee na en toets je de gegeven informatie aan je eigen opvattingen.

Evaluatieactiviteiten

		B-KUL-E25A5a Evaluatie : Ethiek van de zorg
	Evaluatievorm Modaliteit van de evaluatie:     mondeling met schriftelijke voorbereiding Tijdstip: evaluatie buiten normale examenperiode Soort evaluatie:     Gesloten boek Toelichting De studenten ontvangen één vraag die ze schriftelijk voorbereiden. Daarna lichten ze het antwoord op de vraag mondeling toe. De evaluatie van de keuzevakken wordt gepland voor het einde van het semester waarin het keuzevak gepland is en buiten de gewone examenperiode.