Algemeen

• Studiepunten: 1.00
• Onderwijstaal: Nederlands
• Werkvorm: Colleges
• Begeleidingsuren: 11.0 uren 
• Periode: Wordt gedoceerd in het tweede semester
• Verantwoordelijke POC: POC Medisch-sociale wetenschappen

Docenten/didactisch team

Steen Marc

Doelstellingen

Deze cursus wil studenten/zorgverleners helpen nadenken over enkele belangrijke levensbeschouwelijke facetten die in de gezondheidszorg in het
geding zijn. Het is belangrijk dat de studenten tot een persoonlijke levensbeschouwelijke reflectie en  gefundeerd oordeel komen, vooral over  een aantal kwesties in verband met de grenservaringen van lijden en dood en het belang van spiritualiteit in de gezondheidszorg. Het komt er ook op aan dat de studenten  inzicht verwerven in de 'antwoorden' die
levensbeschouwingen - en vooral ook de bijbels-christelijke geloofstraditie - op de grote levens- en zinvragen proberen te vinden. We houden daarbij rekening met het feit dat de behandelde thema’s aansluiten bij de leefwereld van de verpleeg- en vroedkunde..

Inhoud

In de inleiding gaan we in op de aandacht voor levensbeschouwing in de gezondheidszorg. Die aandacht is ingegeven vanuit de zorg voor de gehele mens. De kwestie wordt ruimer gesitueerd in de levensbeschouwelijke context van onze 'postmoderne' samenleving.  
Vooreerst bieden we dan een korte beschrijving van de leefwereld van lijdende mensen. We proberen het begrip 'lijden' nader te omschrijven en tonen de veelvormige gestaltes ervan aan. Aan de hand van het gekende schema van E. Kübler-Ross belichten we de verschillende fasen die mensen die met zwaar lijden te kampen hebben kunnen doormaken.
Verder wordt de vraag gesteld waarom er zo weinig ruimte is voor lijden in onze samenleving. Na enkele kritische reflecties over het functioneren van gezondheid en ziekte in onze maatschappij, duiden we enkele elementen aan die kunnen verklaren waarom lijden en menswaardigheid in onze cultuur uit mekaar dreigen te gaan.
Het volgende hoofdstuk behandelt een aantal vaak voorkomende zin-vragen vanuit lijdenservaringen (o.a. de schuldvraag). In elk geval stelt het lijden een aantal evidenties in vraag. Kunnen we eigenlijk spreken van 'zingeving' bij lijden? We behandelen ook de godsvraag die vanuit het lijden opkomt: waar blijft God? Deze kwestie geeft ons de gelegenheid om de vraag te verbreden en te peilen in welke mate wij nu het afscheid van God in onze westerse cultuur doormaken. Naast de diverse vormen van ongeloof, wijzen we op de spirituele leegte en het religieus reveil en lichten we de crisis, de eigenheid en de kansen van het bijbels-christelijk godsgeloof in die context toe.
Daarna gaan we dan dieper in op de christelijke visie op God en het lijden. Hoe antwoorden christenen op de vraag: 'Waar is God als mensen lijden?' Na de bespreking van een aantal klassieke antwoordpogingen en van het recente model van de (mee)lijdende God, reiken we enkele elementen aan vanuit een reflectie op het Christusgebeuren.
Ook het thema van leven na de dood kan niet achterwege blijven. We bespreken de deemstering van de dood en van het hiernamaalsgeloof in onze westerse cultuur en tonen aan hoe er toch steeds weer verlangens en vermoedens rijzen omtrent leven na de dood. We wijzen op de cruciale rol die dood en hiernamaals in de religies spelen. We gaan even in op het reïncarnatiegeloof en confronteren dit met de karakteristieken van het christelijke verrijzenisgeloof.
Ten slotte behandelen we enkele belangrijke aspecten van spiritualiteit in de gezondheidzorg, zowel aan de kant van de zorgvrager als aan de kant van de zorgverlener. Ook de plaats van de spiritualiteitsondersteunende dienstverlening - in de christelijke gezondheidszorg de pastorale dienst - wordt belicht.

Studiemateriaal

Een syllabustekst (via de cursusdienst verspreid).

Beschrijving leeractiviteit

Hoorcolleges. De studenten wordt gevraagd om minstens één keer
deel te nemen aan het discussieforum op de website (doorklikken naar de
website via Toledo)..

Algemeen

• Studiepunten: 3.00
• Onderwijstaal: Nederlands
• Werkvorm: Colleges
• Begeleidingsuren: 32.0 uren 
• Periode: Wordt gedoceerd in het tweede semester
• Verantwoordelijke POC: POC Medisch-sociale wetenschappen

Docenten/didactisch team

Gastmans Chris

Doelstellingen

Het verschaffen van inzicht in de specificiteit van ethiek in de gezondheidszorg
Het verschaffen van inzicht in de mogelijkheden en grenzen van ethiek in de gezondheidszorg
Het leren ethisch argumenteren ondermeer in verband met specifieke thema's in de gezondheidszorg

Inhoud

De cursus bestaat uit twee delen. In het eerste deel wordt een inleiding gegeven op ethiek in het algemeen en verpleegkundige ethiek in het bijzonder.
In het tweede deel wordt ingegaan op de gedetailleerde ethische visieontwikkeling in verband met ouderenzorg, einde van het leven, prenatale diagnostiek en zwangerschapsafbreking.

Studiemateriaal

A. van der Arend & C. Gastmans. Ethisch zorg verlenen. Handboek voor de verpleegkundige beroepen. Baarn, HBuitgevers, 2002.
C. Gastmans & L. Vanlaere. Cirkels van zorg. Ethisch omgaan met ouderen. Leuven, Davidsfonds, 2006.

Beschrijving leeractiviteit

Beluisteren, begrijpen, interpreteren en toepassen van ethische argumentaties gedurende het hoorcollege.

Algemeen

• Studiepunten: 2.00
• Onderwijstaal: Nederlands
• Werkvorm: Colleges
• Begeleidingsuren: 22.0 uren 
• Periode: Wordt gedoceerd in het tweede semester
• Verantwoordelijke POC: POC Medisch-sociale wetenschappen

Docenten/didactisch team

Nys Herman
Goffin Tom (plaatsvervanger)

Doelstellingen

- Basiskennis overbrengen van de wetgeving inzake de uitoefening van de beroepen in de gezondheidzorg, het beroepsgeheim, de rechten van de patiënt, de medische experimenten met mensen en levensbeëindigend handelen

Inhoud

-Inleidend college en de wettelijke regeling van de uitoefening van de beroepen in de gezondheidszorg ( WUG)
- Het beroepsgeheim in de gezondheidszorg
- De wet betreffende de rechten van de patiënt ( Toepassingsgebied; medewerkingsplicht van de patiënt; recht op kwaliteitsvolle zorg; recht op vrije keuze; recht op informatie; informed consent; rechten in vernabd met het patiëntendossier; recht op privacy; klachtrecht; vertegenwoordiging van de onbekwame patiënt).
- De wet op de medische experimenten met proefpersonen
- De wet betreffende de euthanasie
 

Studiemateriaal

- Mondelinge uiteenzetting tijdens de hoorcollege's
-Wetboek medisch recht, negende druk ( 2007) waarin de besproken wetgeving is opgenomen.

Beschrijving leeractiviteit

Hoorcolleges; beantwoording van vragen van studenten

Evaluatievorm

Modaliteit van de evaluatie:
    mondeling met schriftelijke voorbereiding
Tijdstip: examen tijdens de examenperiode
Soort evaluatie:
    Gesloten boek

Toelichting

Berekening examenresultaat:
- deelpunt voor elk examenonderdeel
- weging van de verschillende deelpunten