Algemeen

• Studiepunten: 3.00
• Onderwijstaal: Nederlands
• Werkvorm: Colleges
• Begeleidingsuren: 20.0 uren 
• Periode: Wordt gedoceerd in het eerste semester
• Verantwoordelijke POC: POC Biomedische wetenschappen

Docenten/didactisch team

Dierickx Kris
Nys Herman

Doelstellingen

Dit opleidingsonderdeel wil je vertrouwd maken met de ethische en juridische benaderingen van de biomedische technologie. Je leert de belangrijkste ethisch-juridische richtlijnen kennen inzake het biomedisch onderzoek (Verklaring van Helsinki, Good Clinical Practice, Conventie Mensenrechten en Biogeneeskunde, Europese Richtlijn Clinical Trials). Ten slotte bekwaam je je in het goed verwoorden van de ethische en juridische vraagstellingen en leer je om ethisch en juridisch correct te argumenteren.

Inhoud

Volgende onderwerpen komen in dit college aan bod:
1.       Een algemene inleiding tot de bio-ethiek en het medisch recht
a.       Een algemene inleiding tot de bio-ethiek: verkenning van de verschillende ethische argumentatiemodellen (Anglo-Amerikaanse "Principlism", Deontologische en Utilitaristische Modellen, Personalisme)
b.       Een algemene inleiding tot het medisch recht: omschrijving en bronnen van het medisch recht (België, Europa, internationaal); afdwingbaarheid van de juridische norm
2.       Ethische en juridische benadering van het biomedisch onderzoek met proefpersonen, lichaamsmateriaal en medische gegevens
a.       Een historische verkenning
b.       Internationaal en Europees normatief kader voor het biomedisch onderzoek
                                                                           i.      Bespreking van het normatief kader (Verklaring van Helsinki, Conventie Mensenrechten en Biogeneeskunde, Clinical-Trialsrichtlijn, Privacyrichtlijn, Good-Clinical-Practicerichtsnoer), met zijn ethische en juridische implicaties.
                                                                         ii.      Ethische en juridische aspecten van biomedisch onderzoek: "informed consent" en privacy als ethico-legale voorwaarden (proefpersonen, lichaamsmateriaal en medische gegevens)
                                                                        iii.      Extra voorwaarden voor onderzoek met wilsonbekwamen
                                                                       iv.      Onderzoek met menselijke embryo's
                                                                         v.      Bespreking van de werking van de toetsingscommissies. Hierbij gaat de aandacht vooral naar de begeleiding van clinical trials, de rechten van de patiënt en de kwaliteitsbewaking.
3.       Het gebruik van dieren in de biotechnologie: de ethische aspecten van het experimenteren met dieren: "rechten" van dieren versus respect voor dieren; ethische beschouwingen en richtlijnen voor medisch-wetenschappelijk onderzoek met dieren; implicaties voor het biomedisch onderzoek
Een filosofisch-ethische uitdieping van de uitdagingen van de biotechnologie als "technoscience": de impact van de ontwikkelingen inzake biotechnologie op de leefwereld en de samenleving. In welke mate wordt het leven beheerst door de technologie, of is er nog een mogelijkheid om te beheren?
 

Beschrijving leeractiviteit

Tijdens het hoorcollege wordt er van je verwacht dat je actief oplet.

Evaluatievorm

Modaliteit van de evaluatie:
    mondeling met schriftelijke voorbereiding
Tijdstip: examen tijdens de examenperiode
Soort evaluatie:
    Gesloten boek

Toelichting

Het examen is mondeling met schriftelijke voorbereiding (gesloten boek). Het gaat om een toetsing van de ethische en juridische verwerking (voor elk van beide onderdelen één hoofdvraag), maar ook een beargumenteerde reactie op een stelling. Elk van beide onderdelen telt voor de helft van de punten.