Antibiotica, het einde van een tijdperk? (B-KUL-E01B7A)

3.0 studiepunten Nederlands 9.0 Tweede semesterTweede semester Verdiepend Uitgesloten voor examencontract
POC Geneeskunde

Het doel van dit opleidingsonderdeel is dat je inzicht krijgt in de problematiek van de toenemende antibioticaresistentie, zowel in als buiten het ziekenhuis. Je leert ook de genetische uitwisselingsmechanismen begrijpen van resistentiegenen en de evolutie van genen naar resistentiegenen. Verder ontwikkel je inzicht in de manier waarop resistente bacteriën worden uitgeselecteerd en in de rol van de commensale flora in het ontstaan van resistentie . Je bestudeert de farmacokinetische aspecten van antibioticagebruik en de parameters die een indicatie zijn voor selectie van resistente mutanten. Op het einde van deze cursus zul je ook weten wat correct antibioticagebruik inhoudt en met welke parameters je antibiotica kunt beoordelen in functie van hun potentieel voor selectie van resistente bacteriën. Ten slotte zul je inzicht hebben in nieuwe targets voor antibiotica.

Je kent de beginselen van antibiotica uit de cursus 'Immunologie en microbiologie'.
De opleidingsonderdelen van de opleiding geneeskunde kunnen enkel gevolgd worden indien men geslaagd is in de toelatingsproef arts – tandarts zoals georganiseerd door de Vlaamse Gemeenschap. Voor meer info: http://www.ond.vlaanderen.be/toelatingsexamen/ 
Deze keuzes moet je niet aanduiden in je ISP maar dienen via het keuzeprogramma van de Faculteit te gebeuren. Meer info hierover volgt in de eerste week van het academiejaar. De uiteindelijke toewijzing van de opleidingsonderdelen wordt door de Faculteit gedaan en meegedeeld via Toledo. Er is een maximum aantal studenten dat kan deelnemen per opleidingsonderdeel.
Studenten van een andere Faculteit die wensen deel te nemen aan één van onderstaande opleidingsonderdelen dienen een aanvraag in te dienen bij Pascal Ryckaert, fac. Geneeskunde
Enkel wanneer het maximum aantal studenten per opleidingsonderdeel nog niet bereikt is, kunnen studenten toegelaten worden.

De voornaamste ontwikkeling op het gebied van bacteriële infectieziekten van de laatste jaren is zonder twijfel de toenemende resistentie tegen antibiotica van bijna alle pathogene bacteriën. In dit keuzeopleidingsonderdeel gaan we dieper in op een aantal fundamentele bacteriologische aspecten van deze problematiek. Welke mechanismen dragen bij tot het resistent worden van bacteriën? Daarbij behandelen we zowel de genetische mechanismen die aan de basis liggen van de gestegen resistentie, als de farmacokinetische overwegingen rond antibiotica en selectie van resistente mutanten. Welke middelen zijn er om deze toenemende resistentie te voorkomen? We bekijken hoe bestaande antibiotica beter gebruikt kunnen worden vanuit het standpunt van selectie van resistente bacteriën en blikken vooruit naar mogelijke nieuwe vormen van antibacteriële middelen die nu nog in de onderzoeksfase zitten.

Artikels en literatuur
Presentatiesoftware

Je moet voldoen aan een volgtijdelijkheidsvoorwaarde om dit opleidingsonderdeel te mogen opnemen. Volgtijdelijkheid kan STRENG of SOEPEL zijn of een GELIJKTIJDIGHEID inhouden. Ook kan een diplomaNIVEAU als voorwaarde gesteld zijn.
Verklaring:
STRENG: Om dit opleidingsonderdeel op te nemen, moet je geslaagd zijn voor of een tolerantie ingezet hebben voor de opleidingsonderdelen waarvoor dit soort voorwaarde geldt.
SOEPEL: Om dit opleidingsonderdeel op te nemen, moet je de opleidingsonderdelen waarvoor dit soort voorwaarde geldt, gevolgd hebben.
GELIJKTIJDIG: Om dit opleidingsonderdeel op te nemen, moet je ook de opleidingsonderdelen waarvoor dit soort voorwaarde geldt, opnemen of al opgenomen hebben.
NIVEAU: Om dit opleidingsonderdeel op te nemen, moet je ten minste deze graad behaald hebben.


( GELIJKTIJDIG(E07L2A) OF GELIJKTIJDIG(U00C7A) ) EN ( GELIJKTIJDIG(E07A7B) OF GELIJKTIJDIG(U00A2B) )

Bovenstaande codes van opleidingsonderdelen stemmen overeen met onderstaande omschrijvingen van die opleidingsonderdelen:
E07L2A : Microbiologie
U00C7A : Microbiologie
E07A7B : Immunologie
U00A2B : Immunologie

Onderwijsleeractiviteiten

3.0 sp. Antibiotica, het einde van een tijdperk? (B-KUL-E01B7a)

3.0 studiepunten Nederlands Werkvorm: Practicum 9.0 Tweede semesterTweede semester
POC Geneeskunde

De voornaamste ontwikkeling op het gebied van bacteriële infectieziekten van de laatste jaren is zonder twijfel de toenemende resistentie tegen antibiotica van bijna alle pathogene bacteriën. In dit keuzeopleidingsonderdeel gaan we dieper in op een aantal fundamentele bacteriologische aspecten van deze problematiek. Welke mechanismen dragen bij tot het resistent worden van bacteriën? Daarbij behandelen we zowel de genetische mechanismen die aan de basis liggen van de gestegen resistentie, als de farmacokinetische overwegingen rond antibiotica en selectie van resistente mutanten. Welke middelen zijn er om deze toenemende resistentie te voorkomen? We bekijken hoe bestaande antibiotica beter gebruikt kunnen worden vanuit het standpunt van selectie van resistente bacteriën en blikken vooruit naar mogelijke nieuwe vormen van antibacteriële middelen die nu nog in de onderzoeksfase zitten.

Het doel van dit opleidingsonderdeel is dat je inzicht krijgt in de problematiek van de toenemende antibioticaresistentie, zowel in als buiten het ziekenhuis. Je leert ook de genetische uitwisselingsmechanismen begrijpen van resistentiegenen en de evolutie van genen naar resistentiegenen. Verder ontwikkel je inzicht in de manier waarop resistente bacteriën worden uitgeselecteerd en in de rol van de commensale flora in het ontstaan van resistentie . Je bestudeert de farmacokinetische aspecten van antibioticagebruik en de parameters die een indicatie zijn voor selectie van resistente mutanten. Op het einde van deze cursus zul je ook weten wat correct antibioticagebruik inhoudt en met welke parameters je antibiotica kunt beoordelen in functie van hun potentieel voor selectie van resistente bacteriën. Ten slotte zul je inzicht hebben in nieuwe targets voor antibiotica.

Je volgt het inleidend college (1.5 uur) dat je introduceert in de problematiek van resistentie en antibioticagebruik. Tijdens dit college luister je actief, maak je notities, denk je mee en stel je vragen. Verder kies je een onderwerp uit enkele van de door de docent gesuggereerde topics of doe je een eigen voorstel. In groepen van 2à 3 studenten, verzamel je dan hierover relevante literatuur. Deze artikels verwerk je zelfstandig en kritisch tot een presentatie van 35 à 45 minuten, die je samen met je medestudenten voorstelt aan de volledige groep. Aanwezigheid tijdens de lessen is verplicht. Afwezigheid zonder een gegronde reden kan ertoe leiden dat je niet aan het keuzevak kan deelnemen en naar een ander keuzevak dient over te schakelen.

Een beknopte syllabus is beschikbaar. Je moet die zelf aanvullen met zelfstudie en projectwerk met relevante literatuur uit recente publicaties en tekstboeken.

Evaluatieactiviteiten

Evaluatie : Antibiotica, het einde van een tijdperk? (B-KUL-E21B7a)

Modaliteit van de evaluatie : Schriftelijk
Tijdstip : evaluatie buiten normale examenperiode
Soort evaluatie : Gesloten boek

Er wordt van je verwacht dat je de cursus bacteriologie kent.
De evaluatie omvat twee delen. Enerzijds is er het projectwerk dat meetelt voor 2/3 van de punten. Anderzijds is er een evaluatie die gepland wordt voor het einde van het semester waarin het keuzevak gepland is en voor de gewone examenperiode. Deze evaluatie bestaat uit het becommentariëren van dia's die getoond zijn tijdens de voorstelling van de verschillende projecten.