Theologie, religie en onderwijs (B-KUL-A01D8A)
Doelstellingen
1.De studenten verwerven de kennis en de geijkte terminologie omtrent de problematiek van hedendaagse levensbeschouwelijke / katholieke schoolidentiteit. Welke elementen en dynamieken constitueren de collectieve identiteit van een onderwijsinstitutie? Waaruit bestaat de specificiteit van een katholieke schoolidentiteit? Hoe verhouden zich katholieke identiteit en levensbeschouwelijke pluraliteit? Voor welke uitdagingen ziet het Vlaamse onderwijs zich vandaag geplaatst, en wat is de aanleiding van de huidige crisis? Welke theoretische opties dienen zich aan om deze uitdagingen van antwoord te dienen?
2.De studenten vormen zich tot bekwame analisten en interpretatoren van levensbeschouwelijke / katholieke identiteit van hun school (descriptieve analyse en interpretatie van de werkelijkheid). Ze leren om de identity markers, die de typische eigenheid van een onderwijsinstitutie bepalen, te herkennen, te interpreteren, en aan anderen te communiceren. M.a.w. ze ontwikkelen een oog voor de (katholieke) identiteit van hun school. In het verlengde hiervan: de studenten maken zich een empirische onderzoeksmethodologie eigen die hen kan helpen om schoolidentiteit in kaart te brengen.
3. De studenten bekwamen zich in het efficiënt reflecteren en zinvol oordelen over de normativiteit van hedendaagse levensbeschouwelijke / katholieke schoolidentiteit (normatieve beoordeling van de werkelijkheid). De studenten worden uitgenodigd een eigen houding te ontwikkelen ten aanzien van de identiteit van een school. Van hen wordt verwacht hun visie op de levensbeschouwelijke identiteit van de school te bereflecteren, te verdiepen, en te confronteren met de normatieve visie die aan de Faculteit Theologie en Religiewetenschappen ontwikkeld wordt.
4.De studenten verwerven de competenties om, vanuit een hermeneutisch-communicatief perspectief, in concrete situaties mee vorm te geven aan levensbeschouwelijke / katholieke schoolidentiteit. Vanuit de theologische basisopleiding rusten de studenten zich inhoudelijk en methodologisch toe om zelfstandig en creatief de hermeneutisch-communicatieve godsdienstpedagogiek in praktijk te brengen. Door intens in contact te treden met een concrete schoolcontext, door de interne structuur en werking van een school leren kennen, en door zich te leren verhouden tot alle geledingen in een school, leren de studenten in de praktijk te functioneren als actief lid van de schoolgemeenschap. De studenten bekwamen zich in interdisciplinaire wetenschaps-beoefening en -communicatie. De studenten verwerven praktisch-hermeneutische vaardigheden met het oog op geloofs- en wetenschapscommmunicatie in het godsdienstonderwijs, maar ook in pastoraal werk of een loopbaan elders in de Kerk en de samenleving.
Begintermen
- Vertrouwdheid met de grondinzichten van de hermeneutisch georiënteerde theologie in het algemeen, en de hermeneutisch-communicatieve godsdienstpedagogiek in het bijzonder.
- Bereidheid tot kritische reflectie en persoonlijke vorming, met het oog op het verder ontplooien van een eigen visie op levensbeschouwelijke schoolidentiteit, in dialoog met de normatieve visie uit de cursus.
- NIET vereist: kennis van empirische methodologie en statistische vaardigheden. Goede computervaardigheden met Microsoft Office zijn echter wenselijk.
Inhoud
- Een aantal gezamenlijke seminaries en begeleidingssessies aan de Faculteit Theologie en Religiewetenschappen. Inhoud: typologische schalen rond cognitieve geloofsstijlen en schoolidentiteitstypes, de componenten van levensbeschouwelijke schoolidentiteit vanuit theologisch perspectief; kwantitatieve en kwalitatieve empirische methodologie.
- De studenten werken in groepjes van 4 à 5 personen, die tesamen het identiteitsprofiel van een opgegeven onderwijsinstelling ter plekke grondig onderzoeken, in nauw overleg met de schooldirecties en het didactisch team aan de faculteit. (NB. Het betreft een andere school dan de stageschool.) Groepjes zullen worden samengesteld indien mogelijk rekening houdende met de locaties van de te onderzoeken scholen en het domicilieadres van de studenten.
- De studenten verwerven individueel en in groep kennis van de typologische schalen, inzicht in de componenten en dynamieken van levensbeschouwelijke schoolidentiteit, en een praktische vertrouwdheid met de gehanteerde empirische methodologie.
- De studentengroepjes voeren een uitgebreid empirisch onderzoek uit in de hen toegewezen onderwijsinstelling: enerzijds kwantitatief onderzoek d.m.v. van online vragenlijsten, anderzijds aanvullend kwalitatief onderzoek d.m.v. interviews en documentenanalyse.
- Hiervoor zal gebruik gemaakt worden van de speciaal ontworpen website voor onderzoek naar katholieke schoolidentiteit (http://www.schoolidentiteit.be/). Het verwerken van de getalsmatige onderzoeksdata zal gebeuren door het didactisch team, en aangeleverd worden in de vorm van Powerpoint-presentaties met tabellen en grafieken.
- De studenten verwerven in groep de vaardigheden om de resultaten van het empirisch onderzoek enerzijds mondeling te presenteren, en anderzijds schriftelijk uit te werken in een onderzoeksrapport.
- Het opleidingsonderdeel mondt uit in een aantal schoolbezoeken waarin we het onderzoek presenteren aan de directies van de betrokken instellingen.
Aard van het studiemateriaal
Multimedia
Presentatiesoftware
Multimedia
Plaats in het onderwijsaanbod
- Specifieke lerarenopleiding economie (Specifieke lerarenopleiding economie) 60 sp.
- Specifieke lerarenopleiding wiskunde (Specifieke lerarenopleiding wiskunde) 60 sp.
- Specifieke lerarenopleiding natuurwetenschappen (Specifieke lerarenopleiding natuurwetenschappen) 60 sp.
- Specifieke lerarenopleiding godsdienstwetenschappen (Specifieke lerarenopleiding godsdienstwetenschappen) 60 sp.
- Specifieke lerarenopleiding maatschappijwetenschappen en filosofie (Specifieke lerarenopleiding maatschappijwetenschappen en filosofie) 60 sp.
- Specifieke lerarenopleiding geschiedenis, kunst en muziek (Specifieke lerarenopleiding geschiedenis, kunst en muziek) 60 sp.
- Specifieke lerarenopleiding talen (Specifieke lerarenopleiding talen) 60 sp.
- Specifieke lerarenopleiding gedragswetenschappen (Specifieke lerarenopleiding gedragswetenschappen) 60 sp.
- Specifieke lerarenopleiding lichamelijke opvoeding (Specifieke lerarenopleiding lichamelijke opvoeding) 60 sp.
- Specifieke lerarenopleiding gezondheidswetenschappen (Specifieke lerarenopleiding gezondheidswetenschappen) 60 sp.
- Master in de gespecialiseerde studies in de godgeleerdheid en de godsdienstwetenschappen (Praktische theologie: academische pastoraatsopleiding) 60 sp.

- Master in de gespecialiseerde studies in de godgeleerdheid en de godsdienstwetenschappen (Theologie en religiestudie) 60 sp.

-
Master in de godgeleerdheid en de godsdienstwetenschappen
60 sp.
Onderwijsleeractiviteiten
4.0 sp. Theologie, religie en onderwijs (B-KUL-A01D8a)
Inhoud
- Een aantal gezamenlijke seminaries en begeleidingssessies aan de Faculteit Theologie en Religiewetenschappen. Inhoud: typologische schalen rond cognitieve geloofsstijlen en schoolidentiteitstypes, de componenten van levensbeschouwelijke schoolidentiteit vanuit theologisch perspectief; kwantitatieve en kwalitatieve empirische methodologie.
- De studenten werken in groepjes van 4 à 5 personen, die tesamen het identiteitsprofiel van een opgegeven onderwijsinstelling ter plekke grondig onderzoeken, in nauw overleg met de schooldirecties en het didactisch team aan de faculteit. (NB. Het betreft een andere school dan de stageschool.) Groepjes zullen worden samengesteld indien mogelijk rekening houdende met de locaties van de te onderzoeken scholen en het domicilieadres van de studenten.
- De studenten verwerven individueel en in groep kennis van de typologische schalen, inzicht in de componenten en dynamieken van levensbeschouwelijke schoolidentiteit, en een praktische vertrouwdheid met de gehanteerde empirische methodologie.
- De studentengroepjes voeren een uitgebreid empirisch onderzoek uit in de hen toegewezen onderwijsinstelling: enerzijds kwantitatief onderzoek d.m.v. van online vragenlijsten, anderzijds aanvullend kwalitatief onderzoek d.m.v. interviews en documentenanalyse.
- Hiervoor zal gebruik gemaakt worden van de speciaal ontworpen website voor onderzoek naar katholieke schoolidentiteit (http://www.schoolidentiteit.be/). Het verwerken van de getalsmatige onderzoeksdata zal gebeuren door het didactisch team, en aangeleverd worden in de vorm van Powerpoint-presentaties met tabellen en grafieken.
- De studenten verwerven in groep de vaardigheden om de resultaten van het empirisch onderzoek enerzijds mondeling te presenteren, en anderzijds schriftelijk uit te werken in een onderzoeksrapport.
- Het opleidingsonderdeel mondt uit in een aantal schoolbezoeken waarin we het onderzoek presenteren aan de directies van de betrokken instellingen. Opmerkingen over studietijdbelasting en kostprijs
- Ter illustratie vindt u hieronder een indicatie van de gemiddelde daadwerkelijke studietijd per student tijdens de TRO-editie 2008-2009. De totale tijdsbelasting blijft onder 120 uren. Merk op dat sommige activiteiten mogelijk overlappen en in dat geval dubbel geteld worden. Bovendien betreft het een gemiddelde schatting: het ene groepje studenten besteedt mogelijk méér tijd dan het andere, en de ene student méér dan de andere. Aangezien de activiteiten voor het academiejaar 2009-2010 enigszins afwijken van vorig jaar, zal ook de studietijdberekening er wat anders uitzien. Hoe dan ook zal rekening gehouden worden met de maximale studietijdbelasting per student.
Doelstellingen
Dit opleidingsonderdeel staat in het academiejaar 2011-2012 ook open voor studenten van alle SLOs en richt zich tot studenten die interesse hebben voor de levensbeschouwelijke identiteit van de school. Het aantal deelnemers is beperkt. Het opleidingsonderdeel kan in het bijzonder interessant zijn voor studenten die later directiefuncties in (katholieke) scholen beogen en zich willen ontwikkelen tot identiteitscoaches van (katholieke) scholen. De startbijeenkomst van dit opleidingsonderdeel zal plaatsvinden op maandag 3 oktober 2011 van 14.00 tot 16.00 uur.
1. De studenten verwerven de kennis en de geijkte terminologie omtrent de problematiek van hedendaagse levensbeschouwelijke / katholieke schoolidentiteit. Welke elementen en dynamieken constitueren de collectieve identiteit van een onderwijsinstitutie? Waaruit bestaat de specificiteit van een katholieke schoolidentiteit? Voor welke uitdagingen ziet het Vlaamse onderwijs zich vandaag geplaatst, en wat is de aanleiding van de huidige crisis? Welke theoretische opties dienen zich aan om deze uitdagingen van antwoord te dienen?
2. De studenten vormen zich tot bekwame analisten en interpretatoren van levensbeschouwelijke / katholieke identiteit van hun school (descriptieve analyse en interpretatie van de werkelijkheid). Ze leren om de identity markers, die de typische eigenheid van een onderwijsinstitutie bepalen, te herkennen, te interpreteren, en aan anderen te communiceren. M.a.w. ze ontwikkelen een oog voor de (katholieke) identiteit van hun school. In het verlengde hiervan: de studenten maken zich een empirische onderzoeksmethodologie eigen die hen kan helpen om schoolidentiteit in kaart te brengen.
3. De studenten bekwamen zich in het efficiënt reflecteren en zinvol oordelen over de normativiteit van hedendaagse levensbeschouwelijke / katholieke schoolidentiteit (normatieve beoordeling van de werkelijkheid). De studenten worden uitgenodigd een eigen houding te ontwikkelen ten aanzien van de identiteit van een school. Van hen wordt verwacht hun visie op de levensbeschouwelijke identiteit van de school te bereflecteren, te verdiepen, en te confronteren met de normatieve visie die aan de Faculteit Theologie en Religiewetenschappen ontwikkeld wordt.
4.De studenten verwerven de competenties om, vanuit een hermeneutisch-communicatief perspectief, in concrete situaties mee vorm te geven aan levensbeschouwelijke / katholieke schoolidentiteit. Vanuit de theologische basisopleiding rusten de studenten zich inhoudelijk en methodologisch toe om zelfstandig en creatief de hermeneutisch-communicatieve godsdienstpedagogiek in praktijk te brengen. Door intens in contact te treden met een concrete schoolcontext, door de interne structuur en werking van een school leren kennen, en door zich te leren verhouden tot alle geledingen in een school, leren de studenten in de praktijk te functioneren als actief lid van de schoolgemeenschap. De studenten bekwamen zich in interdisciplinaire wetenschaps-beoefening en -communicatie. De studenten verwerven praktisch-hermeneutische vaardigheden met het oog op geloofs- en wetenschapscommmunicatie in het godsdienstonderwijs, maar ook in pastoraal werk of een loopbaan elders in de Kerk en de samenleving.
Studiemateriaal
- Reader met literatuur, handleidingen, richtlijnen en documtenten
- Presentatiesoftware
- onderzoekswebsite.
Evaluatieactiviteiten
Evaluatie : Theologie, religie en onderwijs (B-KUL-A21D8a)
Toelichting
- peer-assessment: evaluatie van het creatieve groepsproces (20%).
- kwaliteit van het onderzoeksrapport (40%).
- mondelinge presentatie onderzoeksresultaten (40%).
