Algemeen

• Studiepunten: 5.00
• Onderwijstaal: Nederlands
• Werkvorm: Colleges
• Begeleidingsuren: 52.0 uren 
• Periode: Wordt volgend academiejaar gedoceerd in het tweede semester
• Verantwoordelijke POC: POC Godgeleerdheid en godsdienstwetenschappen

Docenten/didactisch team

Lemmelijn Bénédicte

Doelstellingen

Kennen:

• Het oudtestamentische spreken over schepping, leven na de dood, liefde, lijden en God, sociale rechtvaardigheid, vrede, goddelijk (gelegitimeerd) geweld, 'verbond', wijsheid e.d. genuanceerd uitleggen
  
• De problemen eigen aan de oudtestamentische ethische voorschriften benoemen
  Kunnen: 
  
  
  
  
• De discipline "theologie van het Oude Testament" kritisch evalueren 
  
• De omgang van actuele literatuur, beeldende kunst, film en muziek met het Oude Testament evalueren
  
• Vaardigheid om zelfstandig theologische inzichten uit het Oude Testament en hun relevantie op een wetenschappelijk verantwoorde wijze te benaderen
  Houding:  
  
  
• De confrontatie tussen 21ste eeuwse vragen en het Oude Testament genuanceerd benaderen 
  
• Afstand doen van elke vorm van latent marcionisme.

Inhoud

Het concept 'Theologie van het Oude Testament' kan worden omschreven als een exegetische en theologische discipline die ernaar streeft een coherent en omvattend beeld te geven van de wijze waarop het Oude Testament God in zijn relatie tot mens en wereld ter sprake brengt. Of een 'Theologie van het Oude Testament' daarbij uitsluitend descriptief te werk dient te gaan - het louter beschrijven van oudtestamentisch theologisch ideeëngoed -, dan wel ook een normatieve draagwijdte heeft - dit betreft de heikele kwestie van de betekenis van de oudtestamentische theologie voor actuele vragen - is in dit verband voorwerp van discussie. Immers, het Oude Testament kan geenszins zonder meer als een receptenboek met kant-en-klare oplossingen voor allerhande theologische, economische of politieke problemen worden gebruikt. Deze stelling impliceert echter niet dat de motivatie van en de wijze waarop het Oude Testament met maatschappelijke en theologische vraagstukken omging, geen inspiratiebron zou kunnen zijn voor theologie en maatschappij van de 21ste eeuw. Daarenboven, aangezien het Oude Testament niet één boek is, maar een verzameling boeken die in verschillende periodes, door verschillende auteurs en met uiteenlopende bedoelingen werden geschreven, kan men slechts over oudtestamentische theologieën in het meervoud spreken.
Tegen deze achtergrond besteedt de cursus 'Inhoud en theologieën van het Oude Testament' aandacht aan enige centrale thema’s van het eerste deel van de christelijke bijbel en de mogelijkheden en relevantie ervan voor dogmatische, pastorale of ethische vragen. In dit verband kunnen de volgende onderwerpen aan bod komen: schepping, ‘verbond’ tussen God en mens, liefde, messianisme, lijden en God, leven na de dood, gerechtigheid en vrede, goddelijk (gelegitimeerd) geweld en ‘wijsheid’ als bron van leven.
Naast een concrete kennismaking met de exegetische methodes doorheen deze thema’s wordt stilgestaan bij de toepassing ervan in de kunst (o.m. film, muziek en literatuur). In dit verband is ook de wijze waarop de oudtestamentische literatuur in recente kinderbijbels een beslag heeft gekregen aan de orde.

Studiemateriaal

Handboeken: 

• H. Ausloos & B. Lemmelijn, De bijbel: een (g)oude(n) gids. Bijbelse antwoorden op menselijke vragen, Leuven – Voorburg: Acco, 2009, 3de ed., pp. 35-192 (ISBN 90-334-5955-8).
  
• H. Ausloos, Een geest van wijsheid en inzicht. Koning Salomo en het Oude Testament (Averbodes Bijbelgidsen), Averbode, 2009 (ISBN 978-90-317-2818-3).
  Voor de andere te behandelen thema's worden de studenten een syllabus ter beschikking gesteld.  
  Aanbevolen achtergrondliteratuur:
  
  
  
  
• H. Ausloos , Oud maar niet verouderd. Een inleiding tot de studie van het Oude Testament, Leuven: Acco, 2006 (ISBN 90-3346255-9).

Beschrijving leeractiviteit

College bijwonen en notities nemen, kritische bemerkingen formuleren en de reflectie van andere studenten stimuleren door het stellen van vragen, door middel van een leesopdracht zelfstandig inzicht verwerven in de bestudeerde problematiek.

Evaluatievorm

Modaliteit van de evaluatie:
    mondeling met schriftelijke voorbereiding
    schriftelijk
Tijdstip: examen tijdens de examenperiode
Soort evaluatie:
    Gesloten boek

Toelichting

1. Reguliere studenten: mondeling examen met schriftelijke voorbereiding (20 minuten); nadere toelichting bij de evaluatie wordt gegeven tijdens het college.
2. (Werk)studenten die examenspreiding toegekend kregen, leggen het examen schriftelijk af tijdens een van de voorziene maandmomenten. Het examen peilt naar de verwerking van het studiemateriaal van het zelfstudiepakket. Het gebruik van de bijbel is toegestaan. Het examen duurt maximaal drie uur.