Pensioenen en sociale zekerheid (B-KUL-D0R34A)

6.0 studiepunten Nederlands 39.0 Tweede semesterTweede semester Verdiepend Uitgesloten voor examencontract
POC Nederlandstalige Masters FEB

- de basisprincipes van de sociale zekerheid in Belgie te begrijpen;
- het grondplan van de sociale regelgeving voor pensioenen te begrijpen en te gebruiken;
- de rekenregels van de sociale bescherming te begrijpen en toe te passen;
- de principes en rekenregels in DC, DB en Cash Balance plannen te begrijpen en toe te passen;
- financieringsplannen van de pensioentoezegging te begrijpen, kritisch te analyseren (bijv. met betrekking tot de impact van verschillende parameters) en toe te passen;
- de risico's inherent aan pensioenen te identificeren en te begrijpen;
- de controleregels opgelegd door de overheid te begrijpen; 
- de relevante onderdelen van de Wet op de Aanvullende Pensioenen (WAP) (en WAPZ), KB WAP en aanverwante teksten te begrijpen en toe te passen.

Volgtijdelijkheid
De student heeft volgende opleidingsonderdelen (of equivalenten)
* met succes afgerond: /
* al eerder opgenomen: /
* minstens gelijktijdig opgenomen: D0R32A Levensverzekeringen.

Artikels en literatuur
Presentatiesoftware
Voorbeeldmateriaal
Toledo
materiaal op WWW

Onderwijsleeractiviteiten

6.0 sp. Pensioenen en sociale zekerheid (B-KUL-D0R34a)

6.0 studiepunten Nederlands Werkvorm: College 39.0 Tweede semesterTweede semester
POC Nederlandstalige Masters FEB

inhoudsopgave Pensioenen en Sociale Zekerheid


Inleiding : Uitdagingen in de pensioenwereld anno 2012-2013


Sociale Zekerheid als opstap naar (aanvullende) pensioenen

• Belang, ontstaan en ideologie van Sociale Zekerheid
• Organisatie in stelsels en Handvest van de Sociaal verzekerde
• Statistieken en budgetten
• Toepassingsgebied en overzicht van de verschillende takken
• Focus op Pensioenen
• Basiselementen en berekeningsgrondslagen van Rust- en Overlevingspensioenen


Economische aspecten van pensioenen
Pensioensystemen
Doelstelling : de organisatie van de pensioenen in België begrijpen, de economische en sociale belangen, de spelers, de pijlers. De doelstellingen van de
werkgevers begrijpen, alsook deze van de werknemers, de zelfstandigen, de vakbonden, de Staat en de parastatalen.

• De demografische evolutie
• Noties leeftijdspiramide, langleven risico, levensverwachting, ouderdomsquotiënt, …
• Bouwstenen van het pensioen - Basisprincipes
• Pensioentoezeggingen, vaste prestatie / vaste bijdrage regelingen
• Financiering van pensioenen en risico's
• Het pijlersysteem
• Mogelijke oplossingen voor Pensioenen
• De pensioenmarkt in België
• Praktijkdesign van de pensioentoezeggingen


Overzicht van de wettelijke basis voor aanvullende pensioenen
Doelstelling : een intuïtieve kennis verwerven van de regelgevende teksten die verband houden met de aanvullende pensioenen en het gericht kunnen vinden van bepalingen over specifieke actuariële onderwerpen

• Overzicht van de relevante teksten
• Inleiding van de teksten die als basis dienen voor de actuariële calculus
• Aanvullende verzekeringen – Begrippen / woordenschat
Organisator, aangeslotene, pensioeninstelling, pensioenreglement, termijn van de pensioentoezegging, bijdragen, pensioenfiche, verworven reserve, minimumwaarborg, verworven prestatie

Juridische en sociale aspecten
Doelstelling : een goede kennis verwerven van de aanvullende pensioenen doorheen de WAP (en zijn uitvoeringsbesluiten) en de andere wetten die een
impact hebben op de aanvullende pensioenen, met inbegrip van de sociale plannen en het solidariteitsluik

• Wet op de Aanvullende Pensioenen
• Antidiscriminatiewet
• Wet op de controle van de IBP
• KB Leven en Pensioenfondsen
• Ondernemingsplannen en sectorplannen
• Levenscyclus van de plannen, aangeslotenen
• Sociale Plannen (pensioen, solidariteit)
• Individuele pensioentoezeggingen
• Verderzetting ten individuele titel
• Adviezen van de Commissie voor Aanvullende Pensioenen


Technische /actuariële aspecten – calculus Sociale Bepalingen
Doelstelling : de technische aspecten met betrekking tot de WAP (+uitvoeringsbesluiten) beheersen om deze aspecten te kunnen vertalen naar actuariële formules en deze toe te passen in concrete oefeningen

• Vastgestelde prestaties (eenvoudig geval)
• Procedures van uitdiensttreding
• Vastgestelde prestaties (complex geval)
• Normale pensioenleeftijd
• Minimum reserve en 60%-regel
• Verworven rechten
• Vastgestelde bijdragen
• Cash balance
• Deeltijdse
• Slapende contracten
• Wijziging van pensioentoezegging
• Dynamisch beheer

• Actuariële methoden en technieken
• Berekeningen - Oefenzitting


Controle en Databank Tweede Pijler
Doelstelling : de verplichtingen leren kennen inzake controle van pensioentoezeggingen door de geëigende instellingen en de opbouw van de gegevensbank aanvullende pensioenen opvolgen

• Instellingen die controle uitoefenen
• Sancties
• Beheer van de klachten
• Controle-instrumenten
• Gegevensbanken


Juridische en prudentiële aspecten
Doelstelling : een praktische kennis verwerven van de aspecten van de Controlewet (en zijn uitvoeringsbesluiten) en de andere wetten die een
impact hebben op de aanvullende pensioenen specifiek met betrekking tot de financieringsplannen en methoden voor pensioenen

• Technisch prudentiële visie versus pensioenpijlers
• Technisch prudentiële visie versus sociale aspecten
• Type pensioentoezeggingen
• Prudentiële basis – Controlewet
• Effectieve Controle – Officiële Instanties - Sancties

• Financieringsplan van een pensioentoezegging


Technische /actuariële aspecten – calculus prudentiële bepalingen
Doelstelling : de technische aspecten met betrekking tot de financieringsplannen beheersen om deze aspecten te kunnen vertalen naar actuariële formules en deze toe te passen in concrete oefeningen

• Omslagstelsel in vaste bijdragen
• Methode van individuele kapitalisatie
• Methode van collectieve kapitalisatie

• Actuariële methoden en technieken
• Berekeningen - Oefenzitting

 


Risico's verbonden aan pensioenen
Doelstelling : Analyseren en beheersen van de voornaamste risico's verbonden aan de instelling en het beheer van extralegale voordelen

• Risico's vanuit de WAP
• Sociale reglementering versus prudentiële
• Sociale reglementering versus fiscale
• Risico's verbonden aan de pensioentoezegging
• Risico's verbonden aan de uitvoering van de pensioentoezegging door de pensioeninstelling
• Overgedragen risico's (inrichter, pensioeninstelling, aangeslotene)
• Prudentiële regelgeving 

Fiscale en parafiscale aspecten van aanvullende pensioenen

• Behandeling van de fiscale aspecten
o Bespreking indirecte taksen
 Abonnementsbelasting op de premies
 Jaarlijkse taks op de winstaandelen
o Bespreking premies en prestaties Leven / Overlijden, inkomstenbelasting en successie
Fiscale behandeling van de premies
 Vrijstelling van de persoonlijke bijdragen
 Aftrekbaarheid van de patronale toelagen
 Gemeenschappelijke voorwaarde / 80%-regel
 RSZ-bijdrage 8.86%
Fiscale behandeling van de prestaties
 Inkomstenbelasting (en sociale bijdragen)
 successierechten
o Bespreking fiscaliteit polisvoorschotten
o Bespreking premies en prestaties Ziekte / Invaliditeit
o Bespreking premies en prestaties Medische Kosten
• Voorbeeld van berekening
o Uitkering Kapitaal Leven / Overlijden
o Uitkering in Rente
• Bruto / Netto berekening bij vergelijking met de looncomponent

 

 

Colleges verweven met praktijk gerelateerde oefeningen

Presentatiemateriaal aangereikt door de docent

Evaluatieactiviteiten

Evaluatie : Pensioenen en sociale zekerheid (B-KUL-D2R34a)

Modaliteit van de evaluatie : Schriftelijk
Tijdstip : partiële evaluatie met afrondend examen tijdens de examenperiode
Soort evaluatie : Gesloten boek, Verslag, Presentatie

* Het examen wordt beoordeeld door de docent(en), zoals meegedeeld via TOLEDO en de examenregeling. Het resultaat wordt berekend en uitgedrukt met een geheel getal op 20.

De resultaten worden als volgt bepaald;

*1 taak wordt opgegeven tijdens het semester: voor een totaal van 4 punten van de 20; het afsluitende examen is gesloten boek en staat op 16 van de 20 punten. Het uiteindelijke resultaat is de som van beide onderdelen.

Evaluatie van de taken:

* Deadline: de manier van inleveren van de taak en de deadline worden bepaald door de docent en gecmmuniceerd via TOLEDO.

Evaluatie tijdens de derde examenperiode:

* Tijdens een academiejaar heeft de student twee mogelijkheden om deel te nemen aan het examen:een eerste keer in het eerste of tweede semester (afhankelijk van het semester waarin het vak geprogrammeerd staat), en een tweede keer in de derde examenperiode.

* De evaluatie van de derde examenperiode verschilt van deze van de eerste of tweede examenperiode op volgende kenmerken:
tijdens de derde examenperiode (herexamens) bestaat de eindbeoordeling alleen uit het examen. De (groeps)opdracht wordt niet meer opgenomen in het resultaat.

Karakteristieken van het examen:

* Gesloten boek (met gebruik van wetteksten).